List do Efezjan

1Wstęp.1 Paweł, z woli bożej apostoł Jezusa Chrystusa wszystkim świętym, którzy są w Efezie i wiernym w Chrystusie Jezusie:2 Łaska wam i pokój od Boga, Ojca naszego i Pana Jezusa Chrystusa. WYCHWALA BOGA ZA ODKUPIENIE.3 Błogosławiony Bóg i Ojciec Pana naszego Jezusa Chrystusa, który nas ubłogosławił wszelakim błogosławieństwem duchowym w niebie w Chrystusie,4 jak nas wybrał w nim przed założeniem świata, abyśmy byli świętymi i niepokalanymi przed oczyma jego w miłości.5 I on nas przeznaczył dla siebie na przybranych synów przez Jezusa Chrystusa, według postanowienia swej woli,6 dla uwielbienia przesławnej łaski swojej, którą nas obdarzył w umiłowanym Synu swoim.7 W nim mamy odkupienie przez krew jego, odpuszczenie grzechów według bogactw łaski jego,8 która nader obfitowała w nas we wszelkiej mądrości i roztropności,9 aby nam oznajmił tajemnicę swej woli, według upodobania swego, przez które postanowił,10 żeby w zarządzonej pełności czasów odnowić wszystko w Chrystusie, co jest na niebie i co na ziemi – w nim,11 w którym i my losem wezwani jesteśmy, przeznaczeni według postanowienia tego, który sprawuje wszystko według rady woli swojej,12 abyśmy byli na uwielbienie chwały jego, my, którzyśmy przedtem nadzieję pokładali w Chrystusie.13 W nim i wy, gdy usłyszeliście słowo prawdy (ewangelię zbawienia waszego), w niego też uwierzywszy, jesteście naznaczeni pieczęcią Ducha Świętego obiecanego,14 który jest zadatkiem dziedzictwa naszego, na odkupienie nabytych ku uwielbieniu chwały jego.PROSI O ŁASKI DLA EFEZJAN.15 Dlatego i ja, usłyszawszy o wierze waszej w Pana Jezusa i o miłości ku wszystkim świętym,16 nie przestaję dziękować za was, pamiętając o was w modlitwach moich,17 aby Bóg Pana naszego Jezusa Chrystusa, Ojciec chwały, dał wam Ducha mądrości i objawienia dla poznania jego:18 oświecone oczy serca waszego, abyście wiedzieli, jaka jest nadzieja wezwania jego i jak przebogata chwała dziedzictwa jego w świętych19 i jak jest przeogromna wielkość potęgi jego względem nas, którzy wierzymy, dzięki skuteczności potężnej mocy jego,20 którą okazał w Chrystusie, wzbudziwszy go z martwych i posadziwszy po prawicy swojej w niebie,21 ponad wszelką zwierzchnością i władzą i mocą i panowaniem i wszelkim imieniem, które jest rozgłośne nie tylko w tym wieku, lecz także w przyszłym.22 I “wszystko poddał pod jego nogi,” a jego ustanowił głową nad całym kościołem,23 który jest ciałem jego i pełnością tego, który się dopełnia przez wszystko we wszystkich.
2UMARLI GRZECHOM, ŻYJEMY PRZEZ CHRYSTUSA.1 I Was, którzyście byli umarli przez występki i przez grzechy wasze,2 jakim ongiś oddawaliście się według biegu świata tego, według księcia mocy niebieskiej, tego ducha, który teraz działa w synach niewierności.3 Między nimi i my wszyscy żyliśmy kiedyś w pożądliwościach ciała naszego spełniając zachcianki ciała i myśli i byliśmy z natury synami gniewu, jak i inni.4 Lecz Bóg, który jest bogaty w miłosierdzie, dla zbytniej miłości swojej, którą nas umiłował,5 i gdyśmy byli umarłymi przez grzechy, ożywił nas wespół w Chrystusie (którego łaską jesteście zbawieni)6 i wskrzesił nas wespół i wespół posadził na niebie w Chrystusie Jezusie,7 aby w nadchodzących wiekach okazać obfite bogactwa łaski swojej, w dobroci względem nas w Chrystusie Jezusie.8 Łaską bowiem jesteście zbawieni przez wiarę i to nie z was, bo jest darem bożym;9 nie z uczynków, aby się nikt nie chlubił.10 Jego bowiem dziełem jesteśmy, stworzeni w Chrystusie Jezusie dla dobrych uczynków, które Bóg przygotował, abyśmy je wypełniali.POGANIE WSPÓŁTOWARZYSZAMI ŚWIĘTYCH.11 Przeto pamiętajcie, że wy, kiedyś poganie w ciele, którzy nazywani jesteście odrzezkiem przez tak zwane obrzezanie ręką na ciele uczynione,12 – byliście w owym czasie bez Chrystusa, oddaleni od obcowania z Izraelem i obcy testamentom obietnicy, nie mający nadziei i bez Boga na tym świecie.13 Teraz zaś w Chrystusie Jezusie wy, którzy kiedyś byliście dalekimi, staliście się bliskimi we krwi Chrystusa.14 On bowiem jest naszym pokojem i on dwoje uczynił jednym i zburzył dzielącą ścianę przegrody, nieprzyjaźń, w ciele swoim,15 zniósłszy zakon przykazań i przepisów, aby z dwóch stworzyć w samym sobie jednego nowego człowieka, czyniąc pokój16 i pojednał obydwu w jednym ciele z Bogiem przez krzyż, umorzywszy nieprzyjaźnie w samym sobie.17 I przyszedłszy “opowiedział pokój” wam, “którzyście byli daleko i pokój tym, którzy blisko”;18 ponieważ przez niego jedni i drudzy mamy przystęp w jednym Duchu do Ojca.19 Przeto już nie jesteście gośćmi i przychodniami, lecz jesteście współobywatelami świętych i domownikami Boga,20 zbudowani na fundamencie apostołów i proroków, gdzie głównym kamieniem węgielnym sam Jezus Chrystus,21 i na nim całe budowanie wzniesione, rośnie w przybytek święty w Panu,22 na nim też i wy budujecie się razem na mieszkanie boże w Duchu.
3I WSPÓŁUCZESTNIKAMI OBIETNIC.1 Dlatego ja Paweł, więzień Chrystusa Jezusa, za was pogan, – 2 jeśli tylko słyszeliście o szafarstwie łaski bożej, które mi jest dane dla was,3 że przez objawienie została mi oznajmiona tajemnica, jak wyżej pokrótce napisałem;4 stąd czytając, możecie pojąć moją znajomość tajemnicy Chrystusowej,5 której po inne czasy nie znali synowie ludzcy tak, jak teraz została objawiona apostołom jego i prorokom w Duchu:6 że poganie są współdziedzicami i współczłonkami i współuczestnikami obietnicy jego w Chrystusie Jezusie przez ewangelię, 7 której stałem się sługą według daru łaski bożej, jaka mi jest dana przez działanie mocy jego.PAWEŁ APOSTOŁEM POGAN.8 Mnie ze wszystkich świętych najmniejszemu dana jest ta łaska, żebym głosił poganom niedościgłe bogactwa Chrystusowe9 i żebym oświecał wszystkich, jakie jest planowe urzeczywistnianie tajemnicy, zakrytej od wieków w Bogu, który wszystko stworzył;10 aby przez kościół oznajmiona była zwierzchnościom i władzom na niebie wieloraka mądrość boża,11 według odwiecznego przeznaczenia, które wypełnił w Chrystusie Jezusie Panu naszym,12 a w nim mamy ufność i śmiały przystęp przez wiarę w niego.13 Dlatego proszę, żebyście nie upadali na duchu z powodu utrapień moich za was; które są chwałą waszą.ZNÓW MODLI SIĘ ZA EFEZJAN.14 Z tej przyczyny zginam kolana swoje przed Ojcem Pana naszego Jezusa Chrystusa,15 z którego bierze nazwę wszelkie ojcostwo na niebie i na ziemi,16 aby wam dał według przebogatej chwały swojej umocnić się potężnie jako wewnętrznemu człowiekowi przez Ducha jego,17 aby Chrystus mieszkał w sercach waszych przez wiarę,18 żebyście wkorzenieni i ugruntowani w miłości, zdołali pojąć z wszystkimi świętymi, jaka jest szerokość i długość i wysokość i głębokość. – 19 poznać także miłość Chrystusową, przewyższającą wiedzę, abyście byli napełnieni wszelką pełnością bożą.20 Temu zaś, który może wszystko uczynić daleko obficiej, niż prosimy albo rozumiemy, według mocy, która w nas skutecznie działa,21 jemu chwała w kościele i w Chrystusie Jezusie poprzez wszystkie pokolenia na wiek wieków. Amen.
4ZACHOWAĆ JEDNOŚĆ DUCHA.1 Zatem proszę was ja, więzień w Panu, abyście postępowali godnie według powołania, do którego jesteście wezwani,2 z wszelką pokorą i cichością, z cierpliwością, znosząc się wzajemnie w miłości,3 starając się troskliwie o zachowanie jedności ducha w spójni pokoju.4 Jedno ciało i jeden duch, jak jesteście wezwani w jednej nadziei wezwania waszego.5 Jeden Pan, jedna wiara, jeden chrzest.6 Jeden Bóg i Ojciec wszystkich, który jest nad wszystkimi i poprzez wszystko i we wszystkich nas.7 Każdemu zaś z nas jest dana łaska według miary daru Chrystusowego.8 Dlatego mówi: “Wstąpiwszy na wysokość, przywiódł więźniów pojmanych, dał dary ludziom.”9 To zaś, że wstąpił, cóż znaczy, jeśli nie że pierwej zstąpił do niższych części ziemi?10 Ten, co zstąpił, jest tym samym, co i wstąpił nad wszystkie niebiosa, żeby napełnić wszystko.W MISTYCZNYM CIELE CHRYSTUSOWYM.11 I on dał jednych wprawdzie jako apostołów, niektórych zaś jako proroków, innych znów jako ewangelistów, a innych jako pasterzy i nauczycieli12 dla przysposobienia świętych do dzieła posługiwania, do budowania ciała Chrystusowego;13 aż wszyscy zejdziemy się w jedności wiary i poznania Syna Bożego, jako mąż doskonały na miarę wieku pełności Chrystusowej;14 abyśmy już nie byli dziatkami chwiejącymi się i nie byli unoszeni od każdego podmuchu nauki przez złość ludzką, przez podstęp, wiodący do błędu.15 Lecz czyniąc prawdę w miłości, żebyśmy rośli we wszystkim w nim, który jest głową, Chrystus;16 a z niego całe ciało, złożone i złączone przez wszystkie spojenia wzajemnej usługi, według działalności stosownej do natury każdego członka, otrzymuje swój wzrost i buduje się w miłości.PRZYOBLEC SIĘ W NOWEGO CZŁOWIEKA.17 To więc mówię i oświadczam w Panu: abyście już nie postępowali jak i poganie postępują w próżności umysłu swego,18 mając ciemnościami zaćmiony rozum, oddaleni od życia bożego wskutek niewiadomości, która w nich jest, z powodu zaślepienia ich serca;19 a oni poddając się rozpaczy, wydali samych siebie na bezwstyd, na pełnienie wszelkiej nieczystości, na chciwość.20 Wy zaś nie tak poznaliście Chrystusa,21 o ile jednak słyszeliście o nim i w nim zostaliście pouczeni, jak prawda jest w Jezusie,22 abyście złożyli starego człowieka co do dawnego sposobu życia, który się psuje przez zwodnicze żądze.23 Lecz odnówcie się duchem umysłu waszego24 i obleczcie się w nowego człowieka, który stworzony jest według Boga w sprawiedliwości i świętości prawdy.NABYWAĆ NOWYCH OBYCZAJÓW.25 Dlatego, złożywszy kłamstwo, “mówcie każdy prawdę z bliźnim swoim,” ponieważ jesteśmy członkami jeden drugiego.26 “Gniewajcie się, a nie grzeszcie,” słońce niech nie zachodzi na rozgniewanie wasze.27 Nie dajcie miejsca diabłu.28 Kto kradł, niech już nie kradnie, lecz raczej niech pracuje, czyniąc rękami swoimi coś dobrego, aby miał skąd udzielać potrzebującemu.29 Niech z ust waszych nie wychodzi żadna zła mowa, ale tylko dobra ku zbudowaniu wiary, aby przynosiła łaskę słuchającym.30 I nie zasmucajcie Ducha Świętego Bożego, w którym naznaczeni jesteście pieczęcią na dzień odkupienia.31 Wszelkie zgorzknienie i gniew i oburzenie i wrzask i bluźnierstwo, niech zostanie usunięte spośród was wraz z wszelką złością.32 Ale bądźcie łaskawi jedni względem drugich, miłosierni, odpuszczający jeden drugiemu, jak i Bóg wam odpuścił w Chrystusie.
51 Bądźcie więc naśladowcami Boga, jak synowie najmilsi;2 a chodźcie w miłości, jak i Chrystus umiłował nas i wydał samego siebie za nas jako “obiatę i ofiarę Bogu na wonność wdzięczności.”WSTRZYMYWAĆ SIĘ OD WSZELKIEGO GRZECHU.3 Rozpusta zaś i wszelka nieczystość, albo chciwość niech ani nie będą wspominane wśród was, jak przystoi świętym;4 albo sprośność, albo głupia mowa, albo nieprzystojne żarty, nie należące do rzeczy, ale raczej dziękczynienie.5 To bowiem wiedzcie i rozumiejcie, że żaden rozpustnik, albo nieczysty, albo chciwiec, to znaczy bałwochwalca nie ma dziedzictwa w królestwie Chrystusowym i bożym.6 Niech was nikt nie zwodzi próżnymi słowami: dla tych bowiem rzeczy przychodzi gniew Boga na synów Niedowiarstwa.7 Nie bądźcie więc ich wspólnikami. 6Kiedyś bowiem byliście cien1nością, lecz teraz światłością w Panu, postępujcie jak synowie światłości;9 bo owoc światłości jest we wszelkiej dobrotliwości i sprawiedliwości i prawdzie;10 pochwalajcie, co jest przyjemne Bogu;11 a nie bierzcie udziału w bezowocnych uczynkach ciemności, ale raczej je strofujcie.12 Co bowiem u nich potajemnie się dzieje, to wstyd jest i mówić.13 Wszystko zaś, co się gani, na jaw wychodzi przez światło, bo wszystko, co się jawnie ukazuje, jest światłem.14 Dlatego mówi: “Wstań, który śpisz, i powstań z martwych, a oświeci cię Chrystus. “15 Patrzcie więc, bracia, żebyście ostrożnie postępowali, nie jak niemądrzy,16 ale jak mądrzy, czas okupując, bo dni są złe.17 Dlatego nie bądźcie nieroztropni, ale rozumiejcie, jaka jest wola Boga.18 I nie upijajcie się winem, w czym jest rozpusta, ale napełniajcie się Duchem Świętym, 19 mówiąc wzajem do siebie w psalmach i w hymnach i w pieśniach duchownych, śpiewając i grając w sercach waszych Panu,20 dziękując zawsze za wszystko w imię Pana naszego Jezusa Chrystusa Bogu i Ojcu,21 jedni drugim będąc ulegli w bojaźni Chrystusowej.POWINNOŚCI MAŁŻONKÓW.22 Żony niech będą poddane swoim mężom jak Panu,23 ponieważ mąż jest głową żony, jak Chrystus jest głową kościoła: on, Zbawiciel ciała jego.24 Lecz jak kościół poddany jest Chrystusowi, tak i żony swoim mężom we wszystkim.25 Mężowie, miłujcie żony wasze, jak i Chrystus umiłował kościół i wydał samego siebie za niego,26 aby go uświęcić, oczyściwszy go obmyciem wody w słowie życia,27 aby sam sobie przysposobił kościół chwalebny, nie mający zmazy ani zmarszczki, albo czegoś podobnego, ale żeby był święty i niepokalany.28 Tak i mężowie powinni miłować żony swoje jak swoje ciało. Kto miłuje żonę swoją, miłuje samego siebie.29 Nikt bowiem nigdy nie miał w nienawiści ciała swego, ale żywi i pielęgnuje je, jak i Chrystus kościół;30 gdyż jesteśmy członkami ciała jego, z ciała jego i z kości jego.31 “Dlatego opuści człowiek ojca i matkę swoją i złączy się z żoną swoją i będą dwoje w jednym ciele.”32 Jest to wielka tajemnica, a ja mówię w Chrystusie i w kościele.33 Wszakże i każdy z was z osobna niech miłuje żonę swoją jak samego siebie, a żona niech się boi męża swego.
6OBOWIĄZKI DZIECI I SŁUŻBY.

pokaż/ukryj RU Brytjka King J. 6OBOWIĄZKI DZIECI I SŁUŻBY. 1 cf. Толк. Dzieci, bądźcie posłuszne rodzicom waszym w Panu, bo to jest słuszne.Дети, повинуйтесь своим родителям в Господе, ибо сего требует справедливость. Ч†да, послyшайте свои1хъ роди1телей њ гDэ: сіe бо є4сть прaведно. 2 cf. Толк. Czcij ojca swego i matkę swoją,” to jest pierwsze przykazanie z obietnicą,Почитай отца твоего и мать, это первая заповедь с обетованием: Чти2 nтцA твоего2 и3 мaтерь: ћже є4сть зaповэдь пeрваz во њбэтовaніи: 3 cf. Толк. “aby ci się dobrze powodziło i żebyś żył długo na ziemi.”да будет тебе благо, и будешь долголетен на земле. да блaго ти2 бyдетъ, и3 бyдеши долголётенъ на земли2. 4 cf. Толк. I wy ojcowie, nie pobudzajcie do gniewu dzieci waszych, ale wychowujcie je w karności i w napominaniu Pańskim.И вы, отцы, не раздражайте детей ваших, но воспитывайте их в учении и наставлении Господнем. И# nтцы2, не раздражaйте ч†дъ свои1хъ, но воспитовaйте и5хъ въ наказaніи и3 ўчeніи гDни. 5 cf. Толк. Słudzy, posłuszni bądźcie panom według ciała z bojaźnią i z drżeniem, w prostocie serca waszego jak Chrystusowi,Рабы, повинуйтесь господам своим по плоти со страхом и трепетом, в простоте сердца вашего, как Христу, Раби2, послyшайте госп0дій (свои1хъ) по пл0ти со стрaхомъ и3 трeпетомъ, въ простотЁ сeрдца вaшегw, ћкоже (и3) хrтA, 6 cf. Толк. nie na oko służąc, jakby ludziom się podobając, ale jak słudzy Chrystusowi, czyniąc wolę bożą z serca,не с видимою только услужливостью, как человекоугодники, но как рабы Христовы, исполняя волю Божию от души, не пред8 nчи1ма т0чію раб0тающе ћкw человэкоуг0дницы, но ћкоже раби2 хrтHвы, творsще в0лю б9ію t души2, 7 cf. Толк. z dobrą wolą służąc jak Panu, a nie ludziom,служа с усердием, как Господу, а не как человекам, со благоразyміемъ служaще ћкоже гDу, ґ не (ћкw) человёкwмъ, 8 cf. Толк. wiedząc, że każdy, czy to niewolnik, czy wolny cokolwiek uczyni dobrego, to otrzyma od Pana.зная, что каждый получит от Господа по мере добра, которое он сделал, раб ли, или свободный. вёдzще, ћкw кjйждо, є4же ѓще сотвори1тъ бlг0е, сіE пріи1метъ t гDа, ѓще рaбъ, ѓще своб0дь. 9 cf. Толк. I wy, panowie, to samo dla nich czyńcie, zaniechajcie gróźb, wiedząc, że i ich i wasz Pan jest w niebie, a nie ma u niego względu na osoby. И вы, господа, поступайте с ними так же, умеряя строгость, зная, что и над вами самими и над ними есть на небесах Господь, у Которого нет лицеприятия. И# госп0діе, т†zжде твори1те къ ни6мъ, послаблsюще (и5мъ) прещє1ніz, вёдуще, ћкw и3 вaмъ самBмъ и3 тBмъ гDь є4сть на нб7сёхъ, и3 њбиновeніz лицA нёсть ў негw2. UZBROIĆ SIĘ DO WALKI. 10 cf. Толк. W końcu bracia, wzmacniajcie się w Panu i w potędze siły jego,Наконец, братия мои, укрепляйтесь Господом и могуществом силы Его. (За?_сл7г.) Пр0чее же, брaтіе мо‰, возмогaйте во гDэ и3 въ держaвэ крёпости є3гw2: 11 cf. Толк. Obleczcie się w zbroję bożą, abyście się mogli ostać wobec zasadzek diabelskich.Облекитесь во всеоружие Божие, чтобы вам можно было стать против козней диавольских, њблецhтесz во вс‰ nр{жіz б9іz, ћкw возмощи2 вaмъ стaти проти1ву к0знемъ діaвwльскимъ, 12 cf. Толк. Albowiem toczymy bój nie przeciw ciału i krwi, ale przeciwko książętom i władzom, przeciwko rządcom świata tych ciemności, przeciwko duchom nikczemnym na niebie.потому что наша брань не против крови и плоти, но против начальств, против властей, против мироправителей тьмы века сего, против духов злобы поднебесных. ћкw нёсть нaша брaнь къ кр0ви и3 пл0ти, но къ начaлwмъ и3 ко властeмъ (и3) къ міродержи1телємъ тьмы2 вёка сегw2, къ духовHмъ ѕл0бы поднебє1снымъ. 13 cf. Толк. Dlatego weźcie zbroję bożą, abyście się mogli sprzeciwić w dzień zły i być we wszystkim doskonali.Для сего приимите всеоружие Божие, дабы вы могли противостать в день злой и, все преодолев, устоять. Сегw2 рaди пріими1те вс‰ nр{жіz б9іz, да возм0жете проти1витисz въ дeнь лю1тъ и3 вс‰ содёzвше стaти. 14 cf. Толк. Stójcie więc, przepasawszy biodra wasze prawdą i “oblókłszy pancerz sprawiedliwości”Итак станьте, препоясав чресла ваши истиною и облекшись в броню праведности, Стaните u5бо препоsсани чрє1сла в†ша и4стиною, и3 њб0лкшесz въ брwнS прaвды, 15 cf. Толк. i obuwszy “nogi w gotowość ewangelii pokoju”;и обув ноги в готовность благовествовать мир; и3 њбyвше н0зэ во ўгот0ваніе бlговэствовaніz ми1ра: 16 cf. Толк. we wszystkim biorąc tarczę wiary, którą moglibyście zgasić wszystkie strzały ogniste najniegodziwszego;а паче всего возьмите щит веры, которым возможете угасить все раскаленные стрелы лукавого; над8 всёми же воспріи1мше щи1тъ вёры, въ нeмже возм0жете вс‰ стрёлы лукaвагw разжжє1нныz ўгаси1ти: 17 cf. Толк. i weźcie “przyłbicę zbawienia” i miecz ducha (którym jest słowo boże);и шлем спасения возьмите, и меч духовный, который есть Слово Божие. и3 шлeмъ спcніz воспріими1те, и3 мeчь дух0вный, и4же є4сть гlг0лъ б9ій: 18 cf. Толк. w każdej modlitwie i prośbie modląc się na każdy czas w duchu i w nim czuwając z wszelką wytrwałością i błaganiem za wszystkich świętych;Всякою молитвою и прошением молитесь во всякое время духом, и старайтесь о сем самом со всяким постоянством и молением о всех святых (За?_сл7д.) всsкою моли1твою и3 молeніемъ молsщесz на всsко врeмz дyхомъ, и3 въ сіE и4стое бдsще во всsкомъ терпёніи и3 моли1твэ њ всёхъ с™hхъ 19 cf. Толк. i za mnie, aby mi dana była mowa, gdy otworzę usta swoje, abym z ufnością głosił tajemnicę ewangelii,и о мне, дабы мне дано было слово - устами моими открыто с дерзновением возвещать тайну благовествования, и3 њ мнЁ, да дaстсz ми2 сл0во во tверзeніе ќстъ мои1хъ, съ дерзновeніемъ сказaти тaйну бlговэствовaніz, 20 cf. Толк. dla której poselstwo sprawuję w łańcuchu, tak żebym o niej śmiało mówił, jak należy.для которого я исполняю посольство в узах, дабы я смело проповедовал, как мне должно. њ нeмже пос0льствую во ќзахъ, да въ нeмъ дерзaю, ћкоже подобaетъ ми2 глаг0лати. ZALECENIE TYCHIKA I POZDROWIENIA. 21 cf. Толк. Żebyście zaś i wy wiedzieli, co się ze mną dzieje, co czynię, wszystko wam oznajmi Tychikus, najmilszy brat i wierny sługa w Panu,А дабы и вы знали о моих обстоятельствах и делах, обо всем известит вас Тихик, возлюбленный брат и верный в Господе служитель, Да ўвёсте же и3 вы2, ±же њ мнЁ, что2 дёлаю, вс‰ скaжетъ вaмъ тmхjкъ, возлю1бленный брaтъ и3 вёренъ служи1тель њ гDэ, 22 cf. Толк. którego posłałem do was na to właśnie, abyście się dowiedzieli, co się z nami dzieje i żeby pocieszył serca wasze.которого я и послал к вам для того самого, чтобы вы узнали о нас и чтобы он утешил сердца ваши. є3г0же послaхъ къ вaмъ на сіE и4стое, да ўвёсте, ±же њ нaсъ, и3 да ўтёшитъ сердцA в†ша. 23 cf. Толк. Pokój braciom i miłość z wiarą od Boga Ojca i Pana Jezusa Chrystusa.Мир братиям и любовь с верою от Бога Отца и Господа Иисуса Христа. Ми1ръ брaтіи и3 люб0вь съ вёрою t бGа nц7A и3 гDа ї}са хrтA. 24 cf. Толк. Łaska z wszystkimi, co miłują Pana naszego Jezusa Chrystusa w nieskazitelności. Amen.Благодать со всеми, неизменно любящими Господа нашего Иисуса Христа. Аминь.Блгdть со всёми лю1бzщими гDа нaшего ї}са хrтA въ неистлёніи. Ґми1нь.