MENU
Fragment:



Styl fragmentu



*Zezwalaj na cookies aby zapamiętać ustawienia

Ewangelia Św. Marka

Wstęp do działalności publicznej.(1,1-13)1 WSTĘP.

CS RU Brytjka King J. 1 WSTĘP.1 cf. Tłum. Толк. Początek Ewangelii Jezusa Chrystusa, Syna Bożego.Начало Евангелия Иисуса Христа, Сына Божия, (За?_а7.) Зачaло є3ђліа ї}са хrтA, сн7а б9іz, 1,1Text. Trans.Orig. Vocab.Vocab Trans.Eng Vocab.KJVαρχη archē
N-NSF
ἀρχήarchēbeginningThe beginning
του tou
T-GSN
hothe/this/whoof the gospel
ευαγγελιου euangeliou
N-GSN
εὐαγγέλιονeuangeliongospelof the gospel
ιησου iēsou
N-GSM
ἸησοῦςiēsousJesus/Joshuaof Jesus
χριστου christou
N-GSM
ΧριστόςchristosChristChrist
 
2 cf. Tłum. Толк. Jak napisane jest u Izajasza proroka: “Oto ja posyłam Anioła mego przed obliczem twoim, który zgotuje drogę twoją przed tobą.как написано у пророков: вот, Я посылаю Ангела Моего пред лицем Твоим, который приготовит путь Твой пред Тобою. ћкоже є4сть пи1сано во прbр0цэхъ: сE, ѓзъ посылaю ѓгGла моего2 пред8 лицeмъ твои1мъ, и4же ўгот0витъ пyть тв0й пред8 тоб0ю. 1,2Text. Trans.Orig. Vocab.Vocab Trans.Eng Vocab.KJVκαθως kathōs
ADV
καθώςkathōsas/just as[as/just as]
γεγραπται gegraptai
V-RPI-3S G5769
γράφωgrafōto writeit is written
εν en
PREP
ἐνenin/on/amongin
τω
T-DSM
hothe/this/whothe prophets
ησαια ēsaia
N-DSM
ἩσαΐαςhēsaiasIsaiah[Isaiah]
τω
T-DSM
hothe/this/whomessenger
προφητη profētē
N-DSM
προφήτηςprofētēsprophetthe prophets
ιδου idou
V-2AMM-2S G5640
ὁράωhoraōto see, Behold
αποστελλω apostellō
V-PAI-1S G5719
ἀποστέλλωapostellōto sendsend
τον ton
T-ASM
hothe/this/whoway
αγγελον angelon
N-ASM
ἄγγελοςangelosangelmessenger
μου mou
P-1GS
ἐγώegōI/we, I
προ pro
PREP
πρόprobeforebefore
προσωπου prosōpou
N-GSN
πρόσωπονprosōponfaceface
σου sou
P-2GS
σύsuyouthy
ος os
R-NSM
ὅς, ἥhhos ēwhich, which
κατασκευασει kataskeuasei
V-FAI-3S G5692
κατασκευάζωkataskeuazōto prepareshall prepare
την tēn
T-ASF
hothe/this/who[the/this/who]
οδον odon
N-ASF
ὁδόςhodosroadway
σου sou
P-2GS
σύsuyouthy
 
3 cf. Tłum. Толк. Głos wołającego na pustyni: Gotujcie drogę Pańską, czyńcie proste ścieżki jego.”Глас вопиющего в пустыне: приготовьте путь Господу, прямыми сделайте стези Ему. Глaсъ вопію1щагw въ пустhни: ўгот0вайте пyть гDень, пр†вы твори1те стєзи2 є3гw2. 1,3Text. Trans.Orig. Vocab.Vocab Trans.Eng Vocab.KJVφωνη fōnē
N-NSF
φωνήfōnēvoice/soundThe voice
βοωντος boōntos
V-PAP-GSM G5723
βοάωboaōto cry outof one crying
εν en
PREP
ἐνenin/on/amongin
τη
T-DSF
hothe/this/whothe way
ερημω erēmō
A-DSF
ἔρημοςerēmosdesertedthe wilderness
ετοιμασατε etoimasate
V-AAM-2P G5657
ἑτοιμάζωhetoimazōto make ready, Prepare ye
την tēn
T-ASF
hothe/this/whopaths
οδον odon
N-ASF
ὁδόςhodosroadthe way
κυριου kuriou
N-GSM
κύριοςkurioslordof the Lord
ευθειας eutheias
A-APF
εὐθύςeuthusstraightstraight
ποιειτε poieite
V-PAM-2P G5720
ποιέωpoieōto do/make, make
τας tas
T-APF
hothe/this/who.
τριβους tribous
N-APF
τρίβοςtribospathpaths
αυτου autou
P-GSM
αὐτόςautoshe/she/it/selfhis
 
PRZEPOWIADANIE JANA CHRZCICIELA.4 cf. Tłum. Толк. Był Jan na pustyni, chrzcząc i przepowiadając chrzest pokuty na odpuszczenie grzechów.Явился Иоанн, крестя в пустыне и проповедуя крещение покаяния для прощения грехов. Бhсть їwaннъ крестsй въ пустhни и3 проповёдаz кRщeніе покаsніz во tпущeніе грэхHвъ. 1,4Text. Trans.Orig. Vocab.Vocab Trans.Eng Vocab.KJVεγενετο egeneto
V-2ADI-3S G5633
γίνομαιginomaito bedid
ιωαννης iōannēs
N-NSM
ἸωάννηςiōannēsJohnJohn
ο o
T-NSM
hothe/this/who.
βαπτιζων baptizōn
V-PAP-NSM G5723
βαπτίζωbaptizōto baptizebaptize
εν en
PREP
ἐνenin/on/amongin
τη
T-DSF
hothe/this/who[the/this/who]
ερημω erēmō
A-DSF
ἔρημοςerēmosdesertedthe wilderness
κηρυσσων kērussōn
V-PAP-NSM G5723
κηρύσσωkērussōto preachpreach
βαπτισμα baptisma
N-ASN
βάπτισμαbaptismabaptismthe baptism
μετανοιας metanoias
N-GSF
μετάνοιαmetanoiarepentanceof repentance
εις eis
PREP
εἰςeistowardfor
αφεσιν afesin
N-ASF
ἄφεσιςafesisforgivenessthe remission
αμαρτιων amartiōn
N-GPF
ἁμαρτίαhamartiasinof sins
 
5 cf. Tłum. Толк. I wychodziła do niego cała kraina Judei i jerozolimczycy wszyscy; i byli od niego ochrzczeni w rzece Jordanie, spowiadając się z grzechów swoich.И выходили к нему вся страна Иудейская и Иерусалимляне, и крестились от него все в реке Иордане, исповедуя грехи свои. И# и3схождaше къ немY всS їудeйскаz странA и3 їеrли1млzне: и3 крещaхусz вси2 во їoрдaнэ рэцЁ t негw2, и3сповёдающе грэхи2 сво‰. 1,5Text. Trans.Orig. Vocab.Vocab Trans.Eng Vocab.KJVκαι kai
CONJ
καίkaiandAnd
εξεπορευετο exeporeueto
V-INI-3S G5711
ἐκπορεύωekporeuōto come/go outthere went out
προς pros
PREP
πρόςprosto/withunto
αυτον auton
P-ASM
αὐτόςautoshe/she/it/selfhim
πασα pasa
A-NSF
πᾶςpasallall
η ē
T-NSF
hothe/this/whoof Judæa
ιουδαια ioudaia
N-NSF
ἸουδαίαioudaiaJudeaof Judæa
χωρα chōra
N-NSF
χώραchōracountrythe land
και kai
CONJ
καίkaiand, and
οι oi
T-NPM
hothe/this/whothey of Jerusalem
ιεροσολυμιται ierosolumitai
N-NPM
Ἱεροσολυμίτηςhierosolumitēsof Jerusalemthey of Jerusalem
παντες pantes
A-NPM
πᾶςpasallall
και kai
CONJ
καίkaiand, and
εβαπτιζοντο ebaptizonto
V-IPI-3P G5712
βαπτίζωbaptizōto baptizewere
υπ up
PREP
ὑπόhupoby/underof
αυτου autou
P-GSM
αὐτόςautoshe/she/it/selfhim
εν en
PREP
ἐνenin/on/amongin
τω
T-DSM
hothe/this/whoof Jordan
ιορδανη iordanē
N-DSM
ἸορδάνηςiordanēsJordanof Jordan
ποταμω potamō
N-DSM
ποταμόςpotamosriverthe river
εξομολογουμενοι exomologoumenoi
V-PMP-NPM G5734
ἐξομολογέομαιexomologeomaito agree, confessing
τας tas
T-APF
hothe/this/whosins
αμαρτιας amartias
N-APF
ἁμαρτίαhamartiasinsins
αυτων autōn
P-GPM
αὐτόςautoshe/she/it/selftheir
 
6 cf. Tłum. Толк. A Jan miał odzienie z sierści wielbłądziej i pas skórzany około bioder swoich, a jadał szarańcze i miód leśny. I przepowiadał, mówiąc:Иоанн же носил одежду из верблюжьего волоса и пояс кожаный на чреслах своих, и ел акриды и дикий мед. Бё же їwaннъ њболчeнъ власы6 вельбл{жди, и3 п0zсъ ўсмeнъ њ чрeслэхъ є3гw2, и3 kдhй ґкр‡ды и3 мeдъ ди1вій. 1,6Text. Trans.Orig. Vocab.Vocab Trans.Eng Vocab.KJVκαι kai
CONJ
καίkaiand, and
ην ēn
V-IAI-3S G5707
εἰμίeimito bewas
ο o
T-NSM
hothe/this/wholoins
ιωαννης iōannēs
N-NSM
ἸωάννηςiōannēsJohnJohn
ενδεδυμενος endedumenos
V-RMP-NSM G5765
ἐνδύωenduōto clotheclothed with
τριχας trichas
N-APF
θρίξthrixhairhair
καμηλου kamēlou
N-GSF
κάμηλοςkamēloscamelcamel's
και kai
CONJ
καίkaiand; and
ζωνην zōnēn
N-ASF
ζώνηzōnēbelt/sash/girdlewith a girdle
δερματινην dermatinēn
A-ASF
δερμάτινοςdermatinosmade of leatherof a skin
περι peri
PREP
περίperiaboutabout
την tēn
T-ASF
hothe/this/who[the/this/who]
οσφυν osfun
N-ASF
ὀσφῦςosfusloinsloins
αυτου autou
P-GSM
αὐτόςautoshe/she/it/selfhis
και kai
CONJ
καίkaiandand
εσθων esthōn
V-PAP-NSM G5723
ἐσθίωesthiōto eathe did eat
ακριδας akridas
N-APF
ἀκρίςakrislocustlocusts
και kai
CONJ
καίkaiand[and]
μελι meli
N-ASN
μέλιmelihoneyhoney
αγριον agrion
A-ASN
ἄγριοςagrioswildwild
 
7 cf. Tłum. Толк. Idzie za mną mocniejszy niźli ja, któremu nie jestem godzien, upadłszy, rozwiązać rzemyka u trzewików jego.И проповедовал, говоря: идет за мною Сильнейший меня, у Которого я недостоин, наклонившись, развязать ремень обуви Его; И# проповёдаше, глаг0лz: грzдeтъ крёплій менє2 в8слёдъ менє2, є3мyже нёсмь дост0инъ прекл0ньсz разрэши1ти ремeнь сапHгъ є3гw2: 1,7Text. Trans.Orig. Vocab.Vocab Trans.Eng Vocab.KJVκαι kai
CONJ
καίkaiandAnd
εκηρυσσεν ekērussen
V-IAI-3S G5707
κηρύσσωkērussōto preachpreached
λεγων legōn
V-PAP-NSM G5723
λέγωlegōto speak, saying
ερχεται erchetai
V-PNI-3S G5736
ἔρχομαιerchomaito come/go, There cometh
ο o
T-NSM
hothe/this/who, the latchet
ισχυροτερος ischuroteros
A-NSM-C
ἰσχυρόςischurosstrongone mightier than
μου mou
P-1GS
ἐγώegōI/weI
οπισω opisō
ADV
ὀπίσωopisōafterafter
μου]     mou
P-1GS
ἐγώegōI/weme
ου ou
R-GSM
ὅς, ἥhhos ēwhichof whose
ουκ ouk
PRT-N
οὐounonot
ειμι eimi
V-PAI-1S G5719
εἰμίeimito beI am
ικανος ikanos
A-NSM
ἱκανόςhikanossufficientworthy
κυψας kupsas
V-AAP-NSM G5660
κύπτωkuptōto stoop/bend downstoop down
λυσαι lusai
V-AAN G5658
λύωluōto looseto
τον ton
T-ASM
hothe/this/whoshoes
ιμαντα imanta
N-ASM
ἱμάςhimasleather strap, the latchet
των tōn
T-GPN
hothe/this/who.
υποδηματων upodēmatōn
N-GPN
ὑπόδημαhupodēmasandalshoes
αυτου autou
P-GSM
αὐτόςautoshe/she/it/self 
 
8 cf. Tłum. Толк. Ja chrzciłem was wodą, ale on was będzie chrzcił Duchem Świętym.я крестил вас водою, а Он будет крестить вас Духом Святым. ѓзъ ќбw крести1хъ вы2 вод0ю: т0й же кrти1тъ вы2 д¦омъ с™hмъ. 1,8Text. Trans.Orig. Vocab.Vocab Trans.Eng Vocab.KJVεγω egō
P-1NS
ἐγώegōI/weI
εβαπτισα ebaptisa
V-AAI-1S G5656
βαπτίζωbaptizōto baptizehave baptized
υμας umas
P-2AP
σύsuyouyou
υδατι udati
N-DSN
ὕδωρ, ὕδατοςhhudōr udatoswaterwater
αυτος autos
P-NSM
αὐτόςautoshe/she/it/selfhe
δε de
CONJ
δέdethen: but
βαπτισει baptisei
V-FAI-3S G5692
βαπτίζωbaptizōto baptizeshall baptize
υμας umas
P-2AP
σύsuyouyou
πνευματι pneumati
N-DSN
πνεῦμαpneumaspirit/breaththe
αγιω agiō
A-DSN
ἅγιοςhagiosholyHoly
 
CHRZEST I POST P. JEZUSA.9 cf. Tłum. Толк. I stało się w owe dni, przyszedł Jezus z Nazaretu galilejskiego, i został ochrzczony od Jana w Jordanie.И было в те дни, пришел Иисус из Назарета Галилейского и крестился от Иоанна в Иордане. (За?_в7.) И# бhсть во џнэхъ днeхъ, пріи1де ї}съ t назарeта галілeйскагw и3 кrти1сz t їwaнна во їoрдaнэ. 1,9Text. Trans.Orig. Vocab.Vocab Trans.Eng Vocab.KJVκαι kai
CONJ
καίkaiandAnd
εγενετο egeneto
V-2ADI-3S G5633
γίνομαιginomaito beit came to pass
εν en
PREP
ἐνenin/on/amongin
εκειναις ekeinais
D-DPF
ἐκεῖνοςekeinosthatthose
ταις tais
T-DPF
hothe/this/whodays
ημεραις ēmerais
N-DPF
ἡμέραhēmeradaydays
ηλθεν ēlthen
V-2AAI-3S G5627
ἔρχομαιerchomaito come/gocame
ιησους iēsous
N-NSM
ἸησοῦςiēsousJesus/Joshua, that Jesus
απο apo
PREP
ἀπόapofromfrom
ναζαρετ nazaret
N-PRI
Ναζαρέθ, Ναζαράnazareth nazaraNazarethNazareth
της tēs
T-GSF
hothe/this/whoof Galilee
γαλιλαιας galilaias
N-GSF
ΓαλιλαίαgalilaiaGalileeof Galilee
και kai
CONJ
καίkaiand, and
εβαπτισθη ebaptisthē
V-API-3S G5681
βαπτίζωbaptizōto baptizewas baptized
εις eis
PREP
εἰςeistowardin
τον ton
T-ASM
hothe/this/who.
ιορδανην iordanēn
N-ASM
ἸορδάνηςiordanēsJordanJordan
υπο upo
PREP
ὑπόhupoby/underof
ιωαννου iōannou
N-GSM
ἸωάννηςiōannēsJohnJohn
 
10 cf. Tłum. Толк. A natychmiast wychodząc z wody, ujrzał otworzone niebiosa i Ducha jako gołębicę zstępującego i zostającego z nim.И когда выходил из воды, тотчас увидел Иоанн разверзающиеся небеса и Духа, как голубя, сходящего на Него. И# ѓбіе восходS t воды2, ви1дэ развод‰щасz небесA и3 д¦а ћкw г0лубz, сходsща нaнь. 1,10Text. Trans.Orig. Vocab.Vocab Trans.Eng Vocab.KJVκαι kai
CONJ
καίkaiandAnd
ευθυς euthus
ADV
εὐθέωςeutheōsimmediatelystraightway
αναβαινων anabainōn
V-PAP-NSM G5723
ἀναβαίνωanabainōto ascendcoming up
εκ ek
PREP
ἐκekof/from[of/from]
του tou
T-GSN
hothe/this/whothe water
υδατος udatos
N-GSN
ὕδωρ, ὕδατοςhhudōr udatoswaterthe water
ειδεν eiden
V-2AAI-3S G5627
ὁράωhoraōto see, he saw
σχιζομενους schizomenous
V-PPP-APM G5746
σχίζωschizōto splitopened
τους tous
T-APM
hothe/this/whothe heavens
ουρανους ouranous
N-APM
οὐρανόςouranosheaventhe heavens
και kai
CONJ
καίkaiand, and
το to
T-ASN
hothe/this/whothe Spirit
πνευμα pneuma
N-ASN
πνεῦμαpneumaspirit/breaththe Spirit
ως ōs
ADV
ὡςhōswhich/how[which/how]
περιστεραν peristeran
N-ASF
περιστεράperisteradovea dove
καταβαινον katabainon
V-PAP-ASN G5723
καταβαίνωkatabainōto come/go downdescending
εις eis
PREP
εἰςeistoward[toward]
αυτον auton
P-ASM
αὐτόςautoshe/she/it/selfhim
 
11 cf. Tłum. Толк. I rozległ się głos z niebios: Tyś jest Syn mój miły, w tobie upodobałem sobie.И глас был с небес: Ты Сын Мой возлюбленный, в Котором Мое благоволение. И# глaсъ бhсть съ небесE: ты2 є3си2 сн7ъ м0й возлю1бленный, њ нeмже бlговоли1хъ. 1,11Text. Trans.Orig. Vocab.Vocab Trans.Eng Vocab.KJVκαι kai
CONJ
καίkaiandAnd
φωνη fōnē
N-NSF
φωνήfōnēvoice/sounda voice
εγενετο]     egeneto
V-2ADI-3S G5633
γίνομαιginomaito bethere came
εκ ek
PREP
ἐκekof/fromfrom
των tōn
T-GPM
hothe/this/whoheaven
ουρανων ouranōn
N-GPM
οὐρανόςouranosheavenheaven
συ su
P-2NS
σύsuyou, , Thou
ει ei
V-PAI-2S G5719
εἰμίeimito beart
ο o
T-NSM
hothe/this/whoSon
υιος uios
N-NSM
υἱόςhuiossonSon
μου mou
P-1GS
ἐγώegōI/wemy
ο o
T-NSM
hothe/this/who.
αγαπητος agapētos
A-NSM
ἀγαπητόςagapētosbelovedbeloved
εν en
PREP
ἐνenin/on/among, in
σοι soi
P-2DS
σύsuyou[you]
ευδοκησα eudokēsa
V-AAI-1S G5656
εὐδοκέωeudokeōto delightI am well pleased
 
12 cf. Tłum. Толк. I natychmiast Duch wywiódł go na pustynię.Немедленно после того Дух ведет Его в пустыню. И# ѓбіе д¦ъ и3зведE є3го2 въ пустhню. 1,12Text. Trans.Orig. Vocab.Vocab Trans.Eng Vocab.KJVκαι kai
CONJ
καίkaiandAnd
ευθυς euthus
ADV
εὐθέωςeutheōsimmediatelyimmediately
το to
T-NSN
hothe/this/whothe Spirit
πνευμα pneuma
N-NSN
πνεῦμαpneumaspirit/breaththe Spirit
αυτον auton
P-ASM
αὐτόςautoshe/she/it/selfhim
εκβαλλει ekballei
V-PAI-3S G5719
ἐκβάλλωekballōto expeldriveth
εις eis
PREP
εἰςeistowardinto
την tēn
T-ASF
hothe/this/who.
ερημον erēmon
A-ASF
ἔρημοςerēmosdesertedthe wilderness
 
13 cf. Tłum. Толк. I był na pustyni czterdzieści dni i czterdzieści nocy, i był kuszony od szatana, i był ze zwierzętami, a aniołowie służyli mu.И был Он там в пустыне сорок дней, искушаемый сатаною, и был со зверями; и Ангелы служили Ему. И# бЁ тY въ пустhни днjй четhредесzть, и3скушaемь сатан0ю, и3 бЁ со ѕвэрьми2: и3 ѓгGли служaху є3мY. 1,13Text. Trans.Orig. Vocab.Vocab Trans.Eng Vocab.KJVκαι kai
CONJ
καίkaiandAnd
ην ēn
V-IAI-3S G5707
εἰμίeimito behe was
εν en
PREP
ἐνenin/on/amongin
τη
T-DSF
hothe/this/whoSatan
ερημω erēmō
A-DSF
ἔρημοςerēmosdesertedthe wilderness
τεσσερακοντα tesserakonta
A-NUI
τεσσαράκονταtessarakontafortyforty
ημερας ēmeras
N-APF
ἡμέραhēmeradaydays
πειραζομενος peirazomenos
V-PPP-NSM G5746
πειράζωpeirazōto test/tempt, tempted
υπο upo
PREP
ὑπόhupoby/underof
του tou
T-GSM
hothe/this/whothe wild beasts
σατανα satana
N-GSM
ΣατανᾶςsatanasSatanSatan
και kai
CONJ
καίkaiand; and
ην ēn
V-IAI-3S G5707
εἰμίeimito bewas
μετα meta
PREP
μετάmetawith/afterwith
των tōn
T-GPN
hothe/this/whothe angels
θηριων thēriōn
N-GPN
θηρίονthērionwild animalthe wild beasts
και kai
CONJ
καίkaiand; and
οι oi
T-NPM
hothe/this/who.
αγγελοι angeloi
N-NPM
ἄγγελοςangelosangelthe angels
διηκονουν diēkonoun
V-IAI-3P G5707
διακονέωdiakoneōto serveministered
αυτω autō
P-DSM
αὐτόςautoshe/she/it/selfunto him
 
POWOŁANIE CZTERECH APOSTOŁÓW.14 cf. Tłum. Толк. A potem, gdy Jan został wydany, przyszedł Jezus do Galilei, przepowiadając ewangelię królestwa Bożego,После же того, как предан был Иоанн, пришел Иисус в Галилею, проповедуя Евангелие Царствия Божия По предaніи же їwaнновэ, пріи1де ї}съ въ галілeю, проповёдаz є3ђліе цrтвіz б9іz 1,14Text. Trans.Orig. Vocab.Vocab Trans.Eng Vocab.KJVκαι kai
CONJ
καίkaiand[and]
μετα meta
PREP
μετάmetawith/afterafter
το to
T-ASN
hothe/this/whothat John
παραδοθηναι paradothēnai
V-APN G5683
παραδίδωμιparadidōmito deliverwas put in prison
τον ton
T-ASM
hothe/this/who, Jesus
ιωαννην iōannēn
N-ASM
ἸωάννηςiōannēsJohnthat John
ηλθεν ēlthen
V-2AAI-3S G5627
ἔρχομαιerchomaito come/gocame
ο o
T-NSM
hothe/this/whoGalilee
ιησους iēsous
N-NSM
ἸησοῦςiēsousJesus/Joshua, Jesus
εις eis
PREP
εἰςeistowardinto
την tēn
T-ASF
hothe/this/whothe gospel
γαλιλαιαν galilaian
N-ASF
ΓαλιλαίαgalilaiaGalileeGalilee
κηρυσσων kērussōn
V-PAP-NSM G5723
κηρύσσωkērussōto preach, preaching
το to
T-ASN
hothe/this/whoof the kingdom
ευαγγελιον euangelion
N-ASN
εὐαγγέλιονeuangeliongospelthe gospel
του tou
T-GSM
hothe/this/whoof God
θεου theou
N-GSM
θεόςtheosGodof God
 
15 cf. Tłum. Толк. i mówiąc: że wypełnił się czas i przybliżyło się królestwo Boże; pokutujcie i wierzcie ewangelii.и говоря, что исполнилось время и приблизилось Царствие Божие: покайтесь и веруйте в Евангелие. и3 гlz, ћкw и3сп0лнисz врeмz и3 прибли1жисz цrтвіе б9іе: покaйтесz и3 вёруйте во є3ђліе. 1,15Text. Trans.Orig. Vocab.Vocab Trans.Eng Vocab.KJVκαι kai
CONJ
καίkaiandAnd
λεγων]     legōn
V-PAP-NSM G5723
λέγωlegōto speaksaying
οτι oti
CONJ
ὅτιhotithat/since,
πεπληρωται peplērōtai
V-RPI-3S G5769
πληρόωplēroōto fulfillis fulfilled
ο o
T-NSM
hothe/this/whoThe time
καιρος kairos
N-NSM
καιρόςkairostime/right timeThe time
και kai
CONJ
καίkaiand, and
ηγγικεν ēngiken
V-RAI-3S G5758
ἐγγίζωengizōto come nearis at hand
η ē
T-NSF
hothe/this/whothe kingdom
βασιλεια basileia
N-NSF
βασιλείαbasileiakingdomthe kingdom
του tou
T-GSM
hothe/this/whoof God
θεου theou
N-GSM
θεόςtheosGodof God
μετανοειτε metanoeite
V-PAM-2P G5720
μετανοέωmetanoeōto repent: repent ye
και kai
CONJ
καίkaiand, and
πιστευετε pisteuete
V-PAM-2P G5720
πιστεύωpisteuōto trust (in)believe
εν en
PREP
ἐνenin/on/among 
τω
T-DSN
hothe/this/whothe gospel
ευαγγελιω euangeliō
N-DSN
εὐαγγέλιονeuangeliongospelthe gospel
 
16 cf. Tłum. Толк. A przechodząc nad Morzem Galilejskim, ujrzał Szymona i Andrzeja, brata jego, zapuszczających sieci w morze (bo byli rybakami).Проходя же близ моря Галилейского, увидел Симона и Андрея, брата его, закидывающих сети в море, ибо они были рыболовы. (За?_г7.) Ходs же при м0ри галілeйстэмъ, ви1дэ сjмwна и3 ґндрeа брaта (тогw2) сjмwна, вмет†юща мрє1жи въ м0ре: бёста бо ры6барz. 1,16Text. Trans.Orig. Vocab.Vocab Trans.Eng Vocab.KJVκαι kai
CONJ
καίkaiandand
παραγων paragōn
V-PAP-NSM G5723
παράγωparagōto pass[to pass]
παρα para
PREP
παράparafrom/with/besideby
την tēn
T-ASF
hothe/this/whothe sea
θαλασσαν thalassan
N-ASF
θάλασσαthalassaseathe sea
της tēs
T-GSF
hothe/this/whoof Galilee
γαλιλαιας galilaias
N-GSF
ΓαλιλαίαgalilaiaGalileeof Galilee
ειδεν eiden
V-2AAI-3S G5627
ὁράωhoraōto see, he saw
σιμωνα simōna
N-ASM
ΣίμωνsimōnSimonSimon
και kai
CONJ
καίkaiand[and]
ανδρεαν andrean
N-ASM
ἈνδρέαςandreasAndrewAndrew
τον ton
T-ASM
hothe/this/whobrother
αδελφον adelfon
N-ASM
ἀδελφόςadelfosbrotherbrother
σιμωνος simōnos
N-GSM
ΣίμωνsimōnSimon[Simon]
αμφιβαλλοντας amfiballontas
V-PAP-APM G5723
βάλλωballōto throwcasting
εν en
PREP
ἐνenin/on/amonginto
τη
T-DSF
hothe/this/whothe sea
θαλασση thalassē
N-DSF
θάλασσαthalassaseathe sea
ησαν ēsan
V-IAI-3P G5707
εἰμίeimito bethey were
γαρ gar
CONJ
γάρgarfor: for
αλιεις alieis
N-NPM
ἁλιεύςhalieusfishermanfishers
 
17 cf. Tłum. Толк. I rzekł im Jezus: Pójdźcie za mną, a uczynię, że staniecie się rybakami ludzi.И сказал им Иисус: идите за Мною, и Я сделаю, что вы будете ловцами человеков. И# речE и4ма ї}съ: пріиди1та в8слёдъ менє2, и3 сотворю2 вaсъ бhти ловц† человёкwмъ. 1,17Text. Trans.Orig. Vocab.Vocab Trans.Eng Vocab.KJVκαι kai
CONJ
καίkaiandAnd
ειπεν eipen
V-2AAI-3S G5627
λέγωlegōto speaksaid
αυτοις autois
P-DPM
αὐτόςautoshe/she/it/selfunto them
ο o
T-NSM
hothe/this/whoJesus
ιησους iēsous
N-NSM
ἸησοῦςiēsousJesus/JoshuaJesus
δευτε deute
V-PAM-2P G5720
δεῦτεdeutecomeCome ye
οπισω opisō
ADV
ὀπίσωopisōafterafter
μου mou
P-1GS
ἐγώegōI/weme
και kai
CONJ
καίkaiand, and
ποιησω poiēsō
V-FAI-1S G5692
ποιέωpoieōto do/makeI will make
υμας umas
P-2AP
σύsuyouyou
γενεσθαι genesthai
V-2ADN G5635
γίνομαιginomaito beto become
αλιεις alieis
N-APM
ἁλιεύςhalieusfishermanfishers
ανθρωπων anthrōpōn
N-GPM
ἄνθρωποςanthrōposa humanof men
 
18 cf. Tłum. Толк. I natychmiast opuściwszy sieci, poszli za nim.И они тотчас, оставив свои сети, последовали за Ним. И# ѓбіе њст†вльша мрє1жи сво‰, по нeмъ и3д0ста. 1,18Text. Trans.Orig. Vocab.Vocab Trans.Eng Vocab.KJVκαι kai
CONJ
καίkaiandAnd
ευθυς euthus
ADV
εὐθέωςeutheōsimmediatelystraightway
αφεντες afentes
V-2AAP-NPM G5631
ἀφίημιafiēmito releasethey forsook
τα ta
T-APN
hothe/this/whonets
δικτυα diktua
N-APN
δίκτυονdiktuonnetnets
ηκολουθησαν ēkolouthēsan
V-AAI-3P G5656
ἀκολουθέωakoloutheōto follow, and followed
αυτω autō
P-DSM
αὐτόςautoshe/she/it/selftheir
 
19 cf. Tłum. Толк. A stamtąd odszedłszy maluczko, ujrzał Jakuba Zebedeuszowego i Jana, brata jego, kiedy zwijali sieci w łodzi.И, пройдя оттуда немного, Он увидел Иакова Зеведеева и Иоанна, брата его, также в лодке починивающих сети; И# прешeдъ мaлw tтyду, ўзрЁ їaкwва зеведeова и3 їwaнна брaта є3гw2, и3 т† въ корабли2 стрHzща мрє1жа: 1,19Text. Trans.Orig. Vocab.Vocab Trans.Eng Vocab.KJVκαι kai
CONJ
καίkaiandAnd
προβας probas
V-2AAP-NSM G5631
προβαίνωprobainōto advancewhen he had gone
ολιγον oligon
ADV
ὀλίγοςoligoslittle/fewa little further
ειδεν eiden
V-2AAI-3S G5627
ὁράωhoraōto see, he saw
ιακωβον iakōbon
N-ASM
ἸάκωβοςiakōbosJamesJames
τον ton
T-ASM
hothe/this/whothe of Zebedee
του tou
T-GSM
hothe/this/whobrother
ζεβεδαιου zebedaiou
N-GSM
ΖεβεδαῖοςzebedaiosZebedeethe of Zebedee
και kai
CONJ
καίkaiand, and
ιωαννην iōannēn
N-ASM
ἸωάννηςiōannēsJohnJohn
τον ton
T-ASM
hothe/this/whothe ship
αδελφον adelfon
N-ASM
ἀδελφόςadelfosbrotherbrother
αυτου autou
P-GSM
αὐτόςautoshe/she/it/selfhis
και kai
CONJ
καίkaiandalso
αυτους autous
P-APM
αὐτόςautoshe/she/it/self, who
εν en
PREP
ἐνenin/on/amongin
τω
T-DSN
hothe/this/whotheir nets
πλοιω ploiō
N-DSN
πλοῖονploionboatthe ship
καταρτιζοντας katartizontas
V-PAP-APM G5723
καταρτίζωkatartizōto completemending
τα ta
T-APN
hothe/this/who.
δικτυα diktua
N-APN
δίκτυονdiktuonnettheir nets
 
20 cf. Tłum. Толк. I zaraz ich zawołał. A zostawiwszy ojca swego Zebedeusza w łodzi z najemnikami, poszli za nim.и тотчас призвал их. И они, оставив отца своего Зеведея в лодке с работниками, последовали за Ним. и3 ѓбіе воззвA |. И# њст†вльша nтцA своего2 зеведeа въ корабли2 съ нає1мники, по нeмъ и3д0ста. 1,20Text. Trans.Orig. Vocab.Vocab Trans.Eng Vocab.KJVκαι kai
CONJ
καίkaiandAnd
ευθυς euthus
ADV
εὐθέωςeutheōsimmediatelystraightway
εκαλεσεν ekalesen
V-AAI-3S G5656
καλέωkaleōto callhe called
αυτους autous
P-APM
αὐτόςautoshe/she/it/selfthem
και kai
CONJ
καίkaiand: and
αφεντες afentes
V-2AAP-NPM G5631
ἀφίημιafiēmito releasethey left
τον ton
T-ASM
hothe/this/whofather
πατερα patera
N-ASM
πατήρpatērfatherfather
αυτων autōn
P-GPM
αὐτόςautoshe/she/it/selftheir
ζεβεδαιον zebedaion
N-ASM
ΖεβεδαῖοςzebedaiosZebedeeZebedee
εν en
PREP
ἐνenin/on/amongin
τω
T-DSN
hothe/this/whothe ship
πλοιω ploiō
N-DSN
πλοῖονploionboatthe ship
μετα meta
PREP
μετάmetawith/afterwith
των tōn
T-GPM
hothe/this/whothe hired servants
μισθωτων misthōtōn
N-GPM
μισθωτόςmisthōtoshired workerthe hired servants
απηλθον apēlthon
V-2AAI-3P G5627
ἀπέρχομαιaperchomaito go away, and went
οπισω opisō
ADV
ὀπίσωopisōafterafter
αυτου autou
P-GSM
αὐτόςautoshe/she/it/selfhim
 
UZDROWIENIE OPĘTANEGO.21 cf. Tłum. Толк. I weszli do Kafarnaum. A zaraz w szabat wszedłszy do synagogi, nauczał ich.И приходят в Капернаум; и вскоре в субботу вошел Он в синагогу и учил. И# внид0ша въ капернаyмъ: и3 ѓбіе въ суббw6ты вшeдъ въ с0нмище, ўчaше. 1,21Text. Trans.Orig. Vocab.Vocab Trans.Eng Vocab.KJVκαι kai
CONJ
καίkaiandAnd
εισπορευονται eisporeuontai
V-PNI-3P G5736
εἰσπορεύωeisporeuōto enterthey went
εις eis
PREP
εἰςeistowardinto
καφαρναουμ kafarnaoum
N-PRI
ΚαπερναούμkapernaoumCapernaumCapernaum
και kai
CONJ
καίkaiand; and
ευθυς euthus
ADV
εὐθέωςeutheōsimmediatelystraightway
τοις tois
T-DPN
hothe/this/whoon the sabbath day
σαββασιν sabbasin
N-DPN
σάββατονsabbatonSabbathon the sabbath day
εισελθων eiselthōn
V-2AAP-NSM G5631
εἰσέρχομαιeiserchomaito enterhe entered
εις eis
PREP
εἰςeistowardinto
την tēn
T-ASF
hothe/this/whothe synagogue
συναγωγην sunagōgēn
N-ASF
συναγωγήsunagōgēsynagoguethe synagogue
εδιδασκεν edidasken
V-IAI-3S G5707
διδάσκωdidaskōto teach, and taught
 
22 cf. Tłum. Толк. I zdumiewali się nad nauką jego; albowiem uczył ich, jako władzę mający, a nie jako doktorowie.И дивились Его учению, ибо Он учил их, как власть имеющий, а не как книжники. И# дивлsхусz њ ў§ніи є3гw2: бё бо ўчS и5хъ ћкw влaсть и3мhй, и3 не ћкw кни1жницы. 1,22Text. Trans.Orig. Vocab.Vocab Trans.Eng Vocab.KJVκαι kai
CONJ
καίkaiandAnd
εξεπλησσοντο exeplēssonto
V-IPI-3P G5712
ἐκπλήσσωekplēssōbe astonishedthey were astonished
επι epi
PREP
ἐπίepiupon/to/againstat
τη
T-DSF
hothe/this/whodoctrine
διδαχη didachē
N-DSF
διδαχήdidachēteachingdoctrine
αυτου autou
P-GSM
αὐτόςautoshe/she/it/selfhis
ην ēn
V-IAI-3S G5707
εἰμίeimito behe
γαρ gar
CONJ
γάρgarfor: for
διδασκων didaskōn
V-PAP-NSM G5723
διδάσκωdidaskōto teachtaught
αυτους autous
P-APM
αὐτόςautoshe/she/it/selfthem
ως ōs
ADV
ὡςhōswhich/howas
εξουσιαν exousian
N-ASF
ἐξουσίαexousiaauthorityauthority
εχων echōn
V-PAP-NSM G5723
ἔχωechōto have/beone that had
και kai
CONJ
καίkaiand, and
ουχ ouch
PRT-N
οὐounonot
ως ōs
ADV
ὡςhōswhich/howas
οι oi
T-NPM
hothe/this/whothe scribes
γραμματεις grammateis
N-NPM
γραμματεύςgrammateusscribethe scribes
 
23 cf. Tłum. Толк. I był w ich synagodze człowiek, mający ducha nieczystego, i zawołał,В синагоге их был человек, одержимый духом нечистым, и вскричал: (За?_д7.) И# бЁ въ с0нмищи и4хъ человёкъ въ дyсэ нечи1стэ, и3 воззвA, 1,23Text. Trans.Orig. Vocab.Vocab Trans.Eng Vocab.KJVκαι kai
CONJ
καίkaiandAnd
ευθυς euthus
ADV
εὐθέωςeutheōsimmediately[immediately]
ην ēn
V-IAI-3S G5707
εἰμίeimito bethere was
εν en
PREP
ἐνenin/on/amongin
τη
T-DSF
hothe/this/whosynagogue
συναγωγη sunagōgē
N-DSF
συναγωγήsunagōgēsynagoguesynagogue
αυτων autōn
P-GPM
αὐτόςautoshe/she/it/selftheir
ανθρωπος anthrōpos
N-NSM
ἄνθρωποςanthrōposa humana man
εν en
PREP
ἐνenin/on/amongwith
πνευματι pneumati
N-DSN
πνεῦμαpneumaspirit/breathspirit
ακαθαρτω akathartō
A-DSN
ἀκάθαρτοςakathartosuncleanan unclean
και kai
CONJ
καίkaiand; and
ανεκραξεν anekraxen
V-AAI-3S G5656
ἀνακράζωanakrazōto yellhe cried out
 
24 cf. Tłum. Толк. mówiąc: Cóż ci do nas, Jezusie Nazareński? Przyszedłeś gubić nas? Znam cię; ktoś jest, Święty Boży.оставь! что Тебе до нас, Иисус Назарянин? Ты пришел погубить нас! знаю Тебя, кто Ты, Святый Божий. глаг0лz: њстaви, что2 нaмъ и3 тебЁ, ї}се назарzни1не; пришeлъ є3си2 погуби1ти нaсъ: вёмъ тS, кто2 є3си2, с™hй б9ій. 1,24Text. Trans.Orig. Vocab.Vocab Trans.Eng Vocab.KJVλεγων legōn
V-PAP-NSM G5723
λέγωlegōto speakSaying
τι ti
I-NSN
τίςtiswhich?; what have
ημιν ēmin
P-1DP
ἐγώegōI/weus
και kai
CONJ
καίkaiandwith
σοι soi
P-2DS
σύsuyouthee
ιησου iēsou
N-VSM
ἸησοῦςiēsousJesus/Joshua, thou Jesus
ναζαρηνε nazarēne
A-VSM
ΝαζαρηνόςnazarēnosNazareneof Nazareth
ηλθες ēlthes
V-2AAI-2S G5627
ἔρχομαιerchomaito come/go? art thou come
απολεσαι apolesai
V-AAN G5658
ἀπολλύωapolluōto destroyto destroy
ημας ēmas
P-1AP
ἐγώegōI/wewe to do
οιδα oida
V-RAI-1S G5758
εἴδωeidōto know? I know
σε se
P-2AS
σύsuyouthee
τις tis
I-NSM
τίςtiswhich?who
ει ei
V-PAI-2S G5719
εἰμίeimito bethou art
ο o
T-NSM
hothe/this/whoof God
αγιος agios
A-NSM
ἅγιοςhagiosholy, the Holy One
του tou
T-GSM
hothe/this/who.
θεου theou
N-GSM
θεόςtheosGodof God
 
25 cf. Tłum. Толк. I zagroził mu Jezus, mówiąc: Milcz i wyjdź z człowieka.Но Иисус запретил ему, говоря: замолчи и выйди из него. И# запрети2 є3мY ї}съ, гlz: ўмолчи2 и3 и3зhди и3з8 негw2. 1,25Text. Trans.Orig. Vocab.Vocab Trans.Eng Vocab.KJVκαι kai
CONJ
καίkaiandAnd
επετιμησεν epetimēsen
V-AAI-3S G5656
ἐπιτιμάωepitimaōto rebukerebuked
αυτω autō
P-DSM
αὐτόςautoshe/she/it/selfhim
ο o
T-NSM
hothe/this/whoJesus
ιησους iēsous
N-NSM
ἸησοῦςiēsousJesus/JoshuaJesus
λεγων]     legōn
V-PAP-NSM G5723
λέγωlegōto speak, saying
φιμωθητι fimōthēti
V-APM-2S G5682
φιμόωfimoōto muzzleHold thy peace
και kai
CONJ
καίkaiand, and
εξελθε exelthe
V-2AAM-2S G5628
ἐξέρχομαιexerchomaito go outcome out
εξ ex
PREP
ἐκekof/fromof
αυτου autou
P-GSM
αὐτόςautoshe/she/it/selfhim
 
26 cf. Tłum. Толк. I targając go duch nieczysty, z krzykiem wielkim wyszedł z niego.Тогда дух нечистый, сотрясши его и вскричав громким голосом, вышел из него. И# стрzсE є3го2 дyхъ нечи1стый, и3 возопи2 глaсомъ вели1кимъ, и3 и3зhде и3з8 негw2. 1,26Text. Trans.Orig. Vocab.Vocab Trans.Eng Vocab.KJVκαι kai
CONJ
καίkaiandAnd
σπαραξαν sparaxan
V-AAP-NSN G5660
σπαράσσωsparassōto convulsewhen
αυτον auton
P-ASM
αὐτόςautoshe/she/it/selfhim
το to
T-NSN
hothe/this/whospirit
πνευμα pneuma
N-NSN
πνεῦμαpneumaspirit/breathspirit
το to
T-NSN
hothe/this/who.
ακαθαρτον akatharton
A-NSN
ἀκάθαρτοςakathartosuncleanthe unclean
και kai
CONJ
καίkaiand, and
φωνησαν fōnēsan
V-AAP-NSN G5660
φωνέωfōneōto call[to call]
φωνη fōnē
N-DSF
φωνήfōnēvoice/soundvoice
μεγαλη megalē
A-DSF
μέγαςmegasgreatwith a loud
εξηλθεν exēlthen
V-2AAI-3S G5627
ἐξέρχομαιexerchomaito go out, he came out
εξ ex
PREP
ἐκekof/fromof
αυτου autou
P-GSM
αὐτόςautoshe/she/it/selfhim
 
27 cf. Tłum. Толк. I zdumiewali się wszyscy, tak że się między sobą pytali, mówiąc: Cóż to jest? Cóż to za nowa nauka, że z mocą rozkazuje nawet duchom nieczystym, a są mu posłuszne?И все ужаснулись, так что друг друга спрашивали: что это? что это за новое учение, что Он и духам нечистым повелевает со властью, и они повинуются Ему? И# ўжас0шасz вси2, ћкоже стzзaтисz и5мъ къ себЁ, глаг0лющымъ: что2 є4сть сіE; (и3) что2 ў§ніе н0вое сіE, ћкw по w4бласти и3 духовHмъ нечи6стымъ вели1тъ, и3 послyшаютъ є3гw2; 1,27Text. Trans.Orig. Vocab.Vocab Trans.Eng Vocab.KJVκαι kai
CONJ
καίkaiandAnd
εθαμβηθησαν ethambēthēsan
V-API-3P G5681
θαμβέωthambeōto astonishthey were
απαντες apantes
A-NPM
ἅπαςhapasall[all]
ωστε ōste
CONJ
ὥστεhōsteso, insomuch that
συζητειν suzētein
V-PAN G5721
συζητέωsuzēteōto debatethey questioned
αυτους autous
P-APM
αὐτόςautoshe/she/it/selfthemselves
λεγοντας legontas
V-PAP-APM G5723
λέγωlegōto speak, saying
τι ti
I-NSN
τίςtiswhich?, What
εστιν estin
V-PAI-3S G5719
εἰμίeimito bething is
τουτο touto
D-NSN
οὗτοςhoutosthis/he/she/itthis
διδαχη didachē
N-NSF
διδαχήdidachēteachingdoctrine
καινη kainē
A-NSF
καινόςkainosnewnew
κατ kat
PREP
κατάkataaccording towith
εξουσιαν exousian
N-ASF
ἐξουσίαexousiaauthorityauthority
και kai
CONJ
καίkaiandeven
τοις tois
T-DPN
hothe/this/whodoctrine
πνευμασιν pneumasin
N-DPN
πνεῦμαpneumaspirit/breathspirits
τοις tois
T-DPN
hothe/this/whospirits
ακαθαρτοις akathartois
A-DPN
ἀκάθαρτοςakathartosuncleanthe unclean
επιτασσει epitassei
V-PAI-3S G5719
ἐπιτάσσωepitassōto commandcommandeth he
και kai
CONJ
καίkaiand, and
υπακουουσιν upakouousin
V-PAI-3P G5719
ὑπακούωhupakouōto obeythey do obey
αυτω autō
P-DSM
αὐτόςautoshe/she/it/selfhim
 
28 cf. Tłum. Толк. I wnet rozeszła się sława jego po całej krainie galilejskiej.И скоро разошлась о Нем молва по всей окрестности в Галилее. И#зhде же слyхъ є3гw2 ѓбіе во всю2 странY галілeйску. 1,28Text. Trans.Orig. Vocab.Vocab Trans.Eng Vocab.KJVκαι kai
CONJ
καίkaiand[and]
εξηλθεν exēlthen
V-2AAI-3S G5627
ἐξέρχομαιexerchomaito go outspread abroad
η ē
T-NSF
hothe/this/whofame
ακοη akoē
N-NSF
ἀκοήakoēhearingfame
αυτου autou
P-GSM
αὐτόςautoshe/she/it/selfhis
ευθυς euthus
ADV
εὐθέωςeutheōsimmediatelyimmediately
πανταχου pantachou
ADV
πανταχοῦpantachoueverywhere[everywhere]
εις eis
PREP
εἰςeistowardthroughout
ολην olēn
A-ASF
ὅλοςholosallall
την tēn
T-ASF
hothe/this/whoGalilee
περιχωρον perichōron
A-ASF
περίχωροςperichōrossurrounding regionthe region round about
της tēs
T-GSF
hothe/this/who.
γαλιλαιας galilaias
N-GSF
ΓαλιλαίαgalilaiaGalileeGalilee
 
UZDROWIENIE ŚWIEKRY PIOTRA I WIELU INNYCH.29 cf. Tłum. Толк. I niebawem wyszedłszy z synagogi, przyszli do domu Szymona i Andrzeja z Jakubem i z Janem.Выйдя вскоре из синагоги, пришли в дом Симона и Андрея, с Иаковом и Иоанном. (За?_є7.) И# ѓбіе и3з8 с0нмища и3зшeдше, пріид0ша въ д0мъ сjмwновъ и3 ґндрeовъ со їaкwвомъ и3 їwaнномъ. 1,29Text. Trans.Orig. Vocab.Vocab Trans.Eng Vocab.KJVκαι kai
CONJ
καίkaiandAnd
ευθυς euthus
ADV
εὐθέωςeutheōsimmediatelyforthwith
εκ ek
PREP
ἐκekof/fromof
της tēs
T-GSF
hothe/this/whothe synagogue
συναγωγης sunagōgēs
N-GSF
συναγωγήsunagōgēsynagoguethe synagogue
εξελθοντες exelthontes
V-2AAP-NPM G5631
ἐξέρχομαιexerchomaito go out, when they were come out
ηλθαν ēlthan
V-2AAI-3P G5627
ἔρχομαιerchomaito come/go, they entered
εις eis
PREP
εἰςeistowardinto
την tēn
T-ASF
hothe/this/whothe house
οικιαν oikian
N-ASF
οἰκίαoikiahousethe house
σιμωνος simōnos
N-GSM
ΣίμωνsimōnSimonof Simon
και kai
CONJ
καίkaiandand
ανδρεου andreou
N-GSM
ἈνδρέαςandreasAndrewAndrew
μετα meta
PREP
μετάmetawith/after, with
ιακωβου iakōbou
N-GSM
ἸάκωβοςiakōbosJamesJames
και kai
CONJ
καίkaiandand
ιωαννου iōannou
N-GSM
ἸωάννηςiōannēsJohnJohn
 
30 cf. Tłum. Толк. A świekra Szymonowa leżała w gorączce, i zaraz mówią mu o niej.Теща же Симонова лежала в горячке; и тотчас говорят Ему о ней. Тeща же сjмwнова лежaше nгнeмъ жег0ма: и3 ѓбіе глаг0лаша є3мY њ нeй. 1,30Text. Trans.Orig. Vocab.Vocab Trans.Eng Vocab.KJVη ē
T-NSF
hothe/this/who.
δε de
CONJ
δέdethenBut
πενθερα penthera
N-NSF
πενθεράpentheramother-in-lawwife's mother
σιμωνος simōnos
N-GSM
ΣίμωνsimōnSimonSimon's
κατεκειτο katekeito
V-INI-3S G5711
κατάκειμαιkatakeimaito reclinelay
πυρεσσουσα puressousa
V-PAP-NSF G5723
πυρέσσωpuressōbe feverishsick of a fever
και kai
CONJ
καίkaiand, and
ευθυς euthus
ADV
εὐθέωςeutheōsimmediatelyanon
λεγουσιν legousin
V-PAI-3P G5719
λέγωlegōto speakthey tell
αυτω autō
P-DSM
αὐτόςautoshe/she/it/selfhim
περι peri
PREP
περίperiaboutof
αυτης autēs
P-GSF
αὐτόςautoshe/she/it/selfher
 
31 cf. Tłum. Толк. I przystąpiwszy, podniósł ją, ująwszy za rękę, a wnet opuściła ją gorączka, i służyła im.Подойдя, Он поднял ее, взяв ее за руку; и горячка тотчас оставила ее, и она стала служить им. И# пристyпль воздви1же ю5, є4мь за рyку є3S: и3 њстaви ю5 џгнь ѓбіе, и3 служaше и5мъ. 1,31Text. Trans.Orig. Vocab.Vocab Trans.Eng Vocab.KJVκαι kai
CONJ
καίkaiandAnd
προσελθων proselthōn
V-2AAP-NSM G5631
προσέρχομαιproserchomaito come near/agreehe came
ηγειρεν ēgeiren
V-AAI-3S G5656
ἐγείρωegeirōto arise, and lifted
αυτην autēn
P-ASF
αὐτόςautoshe/she/it/selfher
κρατησας kratēsas
V-AAP-NSM G5660
κρατέωkrateōto grasp/seizeand took
της tēs
T-GSF
hothe/this/whoby the hand
χειρος cheiros
N-GSF
χείρcheirhandby the hand
και kai
CONJ
καίkaiand; and
αφηκεν afēken
V-AAI-3S G5656
ἀφίημιafiēmito releaseleft
αυτην autēn
P-ASF
αὐτόςautoshe/she/it/selfher
ο o
T-NSM
hothe/this/whothe fever
πυρετος puretos
N-NSM
πυρετόςpuretosfeverthe fever
και kai
CONJ
καίkaiand, and
διηκονει diēkonei
V-IAI-3S G5707
διακονέωdiakoneōto serveshe ministered
αυτοις autois
P-DPM
αὐτόςautoshe/she/it/selfher
 
32 cf. Tłum. Толк. Gdy zaś nastał wieczór, i słońce zaszło, przynosili do niego wszystkich źle się mających i opętanych.При наступлении же вечера, когда заходило солнце, приносили к Нему всех больных и бесноватых. П0здэ же бhвшу, є3гдA захождaше с0лнце, приношaху къ немY вс‰ нед{жныz и3 бэсны6z. 1,32Text. Trans.Orig. Vocab.Vocab Trans.Eng Vocab.KJVοψιας opsias
A-GSF
ὀψίαopsiaeveningat even
δε de
CONJ
δέdethenAnd
γενομενης genomenēs
V-2ADP-GSF G5637
γίνομαιginomaito bedid
οτε ote
ADV
ὅτεhotewhen, when
εδυσεν edusen
V-AAI-3S G5656
δύνω, δῦμιdunō dumito setset
ο o
T-NSM
hothe/this/whothe sun
ηλιος ēlios
N-NSM
ἥλιοςhēliossunthe sun
εφερον eferon
V-IAI-3P G5707
φέρωferōto bear/lead, they brought
προς pros
PREP
πρόςprosto/withunto
αυτον auton
P-ASM
αὐτόςautoshe/she/it/selfhim
παντας pantas
A-APM
πᾶςpasallall
τους tous
T-APM
hothe/this/whothem
κακως kakōs
ADV
κακῶςkakōsbadlydiseased
εχοντας echontas
V-PAP-APM G5723
ἔχωechōto have/bethat were
και kai
CONJ
καίkaiand, and
τους tous
T-APM
hothe/this/who.
δαιμονιζομενους daimonizomenous
V-PNP-APM G5740
δαιμονίζομαιdaimonizomaibe demonisedthat were possessed with devils
 
33 cf. Tłum. Толк. A całe miasto zebrało się u drzwi.И весь город собрался к дверям. И# бЁ вeсь грaдъ собрaлсz къ двeремъ. 1,33Text. Trans.Orig. Vocab.Vocab Trans.Eng Vocab.KJVκαι kai
CONJ
καίkaiandAnd
ην ēn
V-IAI-3S G5707
εἰμίeimito bewas
ολη olē
A-NSF
ὅλοςholosallall
η ē
T-NSF
hothe/this/whothe city
πολις polis
N-NSF
πόλιςpoliscitythe city
επισυνηγμενη episunēgmenē
V-RPP-NSF G5772
ἐπισυνάγωepisunagōto gathergathered together
προς pros
PREP
πρόςprosto/withat
την tēn
T-ASF
hothe/this/whothe door
θυραν thuran
N-ASF
θύραthuradoorthe door
 
34 cf. Tłum. Толк. I uzdrowił wielu, których rozmaite choroby trapiły, i wyrzucił wielu czartów, a nie dopuszczał im mówić, że go znali.И Он исцелил многих, страдавших различными болезнями; изгнал многих бесов, и не позволял бесам говорить, что они знают, что Он Христос. И# и3сцэли2 мнHги ѕлЁ стрaждущыz разли1чными нед{ги: и3 бёсы мнHги и3згнA, и3 не њставлsше глаг0лати бёсы, ћкw вёдzху є3го2 хrтA сyща. 1,34Text. Trans.Orig. Vocab.Vocab Trans.Eng Vocab.KJVκαι kai
CONJ
καίkaiandAnd
εθεραπευσεν etherapeusen
V-AAI-3S G5656
θεραπεύωtherapeuōto serve/healhe healed
πολλους pollous
A-APM
πολύςpolusmuchmany
κακως kakōs
ADV
κακῶςkakōsbadlysick
εχοντας echontas
V-PAP-APM G5723
ἔχωechōto have/bethat were
ποικιλαις poikilais
A-DPF
ποικίλοςpoikilosvariousof divers
νοσοις nosois
N-DPF
νόσοςnososillnessdiseases
και kai
CONJ
καίkaiand, and
δαιμονια daimonia
N-APN
δαιμόνιονdaimoniondemondevils
πολλα polla
A-APN
πολύςpolusmuchmany
εξεβαλεν exebalen
V-2AAI-3S G5627
ἐκβάλλωekballōto expelcast out
και kai
CONJ
καίkaiand; and
ουκ ouk
PRT-N
οὐounonot
ηφιεν ēfien
V-IAI-3S G5707
ἀφίημιafiēmito releasesuffered
λαλειν lalein
V-PAN G5721
λαλέωlaleōto speakto speak
τα ta
T-APN
hothe/this/whothe devils
δαιμονια daimonia
N-APN
δαιμόνιονdaimoniondemonthe devils
οτι oti
CONJ
ὅτιhotithat/since, because
ηδεισαν ēdeisan
V-2LAI-3P G5714
εἴδωeidōto knowthey knew
αυτον auton
P-ASM
αὐτόςautoshe/she/it/selfhim
χριστον christon
N-ASM
ΧριστόςchristosChrist[Christ]
ειναι]     einai
V-PAN G5721
εἰμίeimito be[to be]
 
35 cf. Tłum. Толк. A bardzo rano wstawszy, wyszedł, i udał się na miejsce pustynne i tam się modlił.А утром, встав весьма рано, вышел и удалился в пустынное место, и там молился. (За?_ѕ7.) И# ќтрw, н0щи сyщей ѕэлw2, востaвъ и3зhде, и3 и4де въ пyсто мёсто, и3 тY мlтву дёzше. 1,35Text. Trans.Orig. Vocab.Vocab Trans.Eng Vocab.KJVκαι kai
CONJ
καίkaiandAnd
πρωι prōi
ADV
πρωΐprōimorningin the morning
εννυχα ennucha
ADV
ἔννυχοςennuchosat nightbefore day
λιαν lian
ADV
λίανliangreatlya great while
αναστας anastas
V-2AAP-NSM G5631
ἀνίστημιanistēmito arise, rising up
εξηλθεν exēlthen
V-2AAI-3S G5627
ἐξέρχομαιexerchomaito go out, he went out
και kai
CONJ
καίkaiand, and
απηλθεν]     apēlthen
V-2AAI-3S G5627
ἀπέρχομαιaperchomaito go awaydeparted
εις eis
PREP
εἰςeistowardinto
ερημον erēmon
A-ASM
ἔρημοςerēmosdeserteda solitary
τοπον topon
N-ASM
τόποςtoposplaceplace
κακει kakei
ADV-K
κἀκεῖkakeiand there, and there
προσηυχετο prosēucheto
V-INI-3S G5711
προσεύχομαιproseuchomaito prayprayed
 
36 cf. Tłum. Толк. I poszedł za nim Szymon i ci, co z nim byli.Симон и бывшие с ним пошли за Ним И# гнaша є3го2 сjмwнъ и3 и5же съ ни1мъ: 1,36Text. Trans.Orig. Vocab.Vocab Trans.Eng Vocab.KJVκαι kai
CONJ
καίkaiandAnd
κατεδιωξεν katediōxen
V-AAI-3S G5656
καταδιώκωkatadiōkōto seekfollowed after
αυτον auton
P-ASM
αὐτόςautoshe/she/it/selfhim
σιμων simōn
N-NSM
ΣίμωνsimōnSimonSimon
και kai
CONJ
καίkaiandand
οι oi
T-NPM
hothe/this/whoSimon
μετ met
PREP
μετάmetawith/afterwith
αυτου autou
P-GSM
αὐτόςautoshe/she/it/selfhim
 
37 cf. Tłum. Толк. A znalazłszy go, powiedzieli mu: Że wszyscy cię szukają.и, найдя Его, говорят Ему: все ищут Тебя. и3 њбрётше є3го2, глаг0лаша є3мY, ћкw вси2 тебE и4щутъ. 1,37Text. Trans.Orig. Vocab.Vocab Trans.Eng Vocab.KJVκαι kai
CONJ
καίkaiandAnd
ευρον euron
V-2AAI-3P G5627
εὑρίσκωheuriskōto find/meetwhen they had found
αυτον auton
P-ASM
αὐτόςautoshe/she/it/selfhim
και kai
CONJ
καίkaiand[and]
λεγουσιν legousin
V-PAI-3P G5719
λέγωlegōto speak, they said
αυτω autō
P-DSM
αὐτόςautoshe/she/it/selfunto him
οτι oti
CONJ
ὅτιhotithat/since.
παντες pantes
A-NPM
πᾶςpasall, All
ζητουσιν zētousin
V-PAI-3P G5719
ζητέωzēteōto seekseek for
σε se
P-2AS
σύsuyouthee
 
38 cf. Tłum. Толк. I rzekł im: Idźmy do pobliskich wsi i miast, abym i tam przepowiadał, bom na to przyszedł.Он говорит им: пойдем в ближние селения и города, чтобы Мне и там проповедовать, ибо Я для того пришел. И# гlа и5мъ: и4демъ въ бли6жніz вє1си и3 грaды, да и3 тaмw проповёмъ: на сіe бо и3зыд0хъ. 1,38Text. Trans.Orig. Vocab.Vocab Trans.Eng Vocab.KJVκαι kai
CONJ
καίkaiandAnd
λεγει legei
V-PAI-3S G5719
λέγωlegōto speakhe said
αυτοις autois
P-DPM
αὐτόςautoshe/she/it/selfunto them
αγωμεν agōmen
V-PAS-1P G5725
ἄγωagōto bringLet us go
αλλαχου allachou
ADV
ἀλλαχόθενallachothenfrom elsewhere[from elsewhere]
εις eis
PREP
εἰςeistowardinto
τας tas
T-APF
hothe/this/who,
εχομενας echomenas
V-PPP-APF G5746
ἔχωechōto have/bethe next
κωμοπολεις kōmopoleis
N-APF
κωμόπολιςkōmopolisvillagetowns
ινα ina
CONJ
ἵναhinain order that/to, that
και kai
CONJ
καίkaiand[and]
εκει ekei
ADV
ἐκεῖekeitherethere also
κηρυξω kēruxō
V-AAS-1S G5661
κηρύσσωkērussōto preachI may preach
εις eis
PREP
εἰςeistowardtherefore
τουτο touto
D-ASN
οὗτοςhoutosthis/he/she/it[this/he/she/it]
γαρ gar
CONJ
γάρgarfor: for
εξηλθον exēlthon
V-2AAI-1S G5627
ἐξέρχομαιexerchomaito go outcame I forth
 
PRACA W GALILEI I OCZYSZCZENIE TRĘDOWATEGO.39 cf. Tłum. Толк. I nauczał w ich synagogach i po całej Galilei, i wyrzucał czarty.И Он проповедовал в синагогах их по всей Галилее и изгонял бесов. И# бЁ проповёдаz на с0нмищихъ и4хъ, во всeй галілeи, и3 бёсы и3згонS. 1,39Text. Trans.Orig. Vocab.Vocab Trans.Eng Vocab.KJVκαι kai
CONJ
καίkaiandAnd
ηλθεν ēlthen
V-2AAI-3S G5627
ἔρχομαιerchomaito come/go[to come/go]
κηρυσσων kērussōn
V-PAP-NSM G5723
κηρύσσωkērussōto preachpreached
εις eis
PREP
εἰςeistowardthroughout
τας tas
T-APF
hothe/this/whosynagogues
συναγωγας sunagōgas
N-APF
συναγωγήsunagōgēsynagoguesynagogues
αυτων autōn
P-GPM
αὐτόςautoshe/she/it/selftheir
εις eis
PREP
εἰςeistoward[toward]
ολην olēn
A-ASF
ὅλοςholosallall
την tēn
T-ASF
hothe/this/whoGalilee
γαλιλαιαν galilaian
N-ASF
ΓαλιλαίαgalilaiaGalileeGalilee
και kai
CONJ
καίkaiand, and
τα ta
T-APN
hothe/this/whodevils
δαιμονια daimonia
N-APN
δαιμόνιονdaimoniondemondevils
εκβαλλων ekballōn
V-PAP-NSM G5723
ἐκβάλλωekballōto expelcast out
 
40 cf. Tłum. Толк. I przyszedł do niego trędowaty, prosząc go, i upadłszy na kolana, rzekł mu: Jeśli chcesz, możesz mię oczyścić.Приходит к Нему прокаженный и, умоляя Его и падая пред Ним на колени, говорит Ему: если хочешь, можешь меня очистить. И# пріи1де къ немY прокажeнъ, молS є3го2 и3 на колBну припaдаz пред8 ни1мъ, и3 глаг0лz є3мY, ћкw, ѓще х0щеши, м0жеши мS њчcтити. 1,40Text. Trans.Orig. Vocab.Vocab Trans.Eng Vocab.KJVκαι kai
CONJ
καίkaiandAnd
ερχεται erchetai
V-PNI-3S G5736
ἔρχομαιerchomaito come/gothere came
προς pros
PREP
πρόςprosto/withto
αυτον auton
P-ASM
αὐτόςautoshe/she/it/selfhim
λεπρος lepros
A-NSM
λεπρόςleprosleprousa leper
παρακαλων parakalōn
V-PAP-NSM G5723
παρακαλέωparakaleōto plead/comfort, beseeching
αυτον[     auton
P-ASM
αὐτόςautoshe/she/it/selfhim
και kai
CONJ
καίkaiand, and
γονυπετων]     gonupetōn
V-PAP-NSM G5723
γονυπετέωgonupeteōto kneelkneeling down
λεγων legōn
V-PAP-NSM G5723
λέγωlegōto speaksaying
αυτω autō
P-DSM
αὐτόςautoshe/she/it/selfto him
οτι oti
CONJ
ὅτιhotithat/since.
εαν ean
COND
ἐάνeanif, If
θελης thelēs
V-PAS-2S G5725
θέλωthelōto will/desirethou wilt
δυνασαι dunasai
V-PNI-2S G5736
δύναμαιdunamaibe able, thou canst make
με me
P-1AS
ἐγώegōI/weme
καθαρισαι katharisai
V-AAN G5658
καθαρίζωkatharizōto cleanclean
 
41 cf. Tłum. Толк. A Jezus zmiłowawszy się nad nim, wyciągnął rękę swoją i dotknąwszy go, rzekł mu: Chcę, bądź oczyszczony.Иисус, умилосердившись над ним, простер руку, коснулся его и сказал ему: хочу, очистись. Ї}съ же млcрдовавъ, простeръ рyку, коснyсz є3гw2, и3 гlа є3мY: хощY, њчи1стисz. 1,41Text. Trans.Orig. Vocab.Vocab Trans.Eng Vocab.KJVκαι kai
CONJ
καίkaiand, and
σπλαγχνισθεις splanchnistheis
V-AOP-NSM G5679
σπλαγχνίζωsplanchnizōto pity, moved with compassion
εκτεινας ekteinas
V-AAP-NSM G5660
ἐκτείνωekteinōto stretch out, put forth
την tēn
T-ASF
hothe/this/whohand
χειρα cheira
N-ASF
χείρcheirhandhand
αυτου autou
P-GSM
αὐτόςautoshe/she/it/selfhim
ηψατο ēpsato
V-ADI-3S G5662
ἅπτωhaptōto touch, and touched
και kai
CONJ
καίkaiand[and]
λεγει legei
V-PAI-3S G5719
λέγωlegōto speaksaith
αυτω autō
P-DSM
αὐτόςautoshe/she/it/selfunto him
θελω thelō
V-PAI-1S G5719
θέλωthelōto will/desireI will
καθαρισθητι katharisthēti
V-APM-2S G5682
καθαρίζωkatharizōto clean; be thou clean
 
42 cf. Tłum. Толк. A gdy rzekł, natychmiast zniknął trąd z niego, i został oczyszczony.После сего слова проказа тотчас сошла с него, и он стал чист. И# рeкшу є3мY, ѓбіе tи1де t негw2 прокажeніе, и3 чи1стъ бhсть. 1,42Text. Trans.Orig. Vocab.Vocab Trans.Eng Vocab.KJVκαι kai
CONJ
καίkaiandAnd
ευθυς euthus
ADV
εὐθέωςeutheōsimmediately, immediately
απηλθεν apēlthen
V-2AAI-3S G5627
ἀπέρχομαιaperchomaito go awaydeparted
απ ap
PREP
ἀπόapofromfrom
αυτου autou
P-GSM
αὐτόςautoshe/she/it/selfhe
η ē
T-NSF
hothe/this/whothe leprosy
λεπρα lepra
N-NSF
λέπραlepraleprosythe leprosy
και kai
CONJ
καίkaiand, and
εκαθαρισθη ekatharisthē
V-API-3S G5681
καθαρίζωkatharizōto cleanhe was cleansed
 
43 cf. Tłum. Толк. I zagroził mu, i natychmiast go oddalił.И, посмотрев на него строго, тотчас отослал его И# запрeщь є3мY, ѓбіе и3згнA є3го2: 1,43Text. Trans.Orig. Vocab.Vocab Trans.Eng Vocab.KJVκαι kai
CONJ
καίkaiandAnd
εμβριμησαμενος embrimēsamenos
V-ADP-NSM G5666
ἐμβριμάομαιembrimaomaibe agitatedhe straitly charged
αυτω autō
P-DSM
αὐτόςautoshe/she/it/selfhim
ευθυς euthus
ADV
εὐθέωςeutheōsimmediatelyforthwith
εξεβαλεν exebalen
V-2AAI-3S G5627
ἐκβάλλωekballōto expelsent
αυτον auton
P-ASM
αὐτόςautoshe/she/it/selfhim
 
44 cf. Tłum. Толк. I rzekł mu: Bacz, żebyś nikomu nie powiadał, ale idź, ukaż się najwyższemu kapłanowi, i ofiaruj za oczyszczenie swoje, co przykazał Mojżesz na świadectwo im.и сказал ему: смотри, никому ничего не говори, но пойди, покажись священнику и принеси за очищение твое, что повелел Моисей, во свидетельство им. и3 гlа є3мY: блюди2, никомyже ничесHже рцы2: но шeдъ покажи1сz їерeеви и3 принеси2 за њчищeніе твоE, ±же повелЁ мwmсeй, во свидётельство и5мъ. 1,44Text. Trans.Orig. Vocab.Vocab Trans.Eng Vocab.KJVκαι kai
CONJ
καίkaiandAnd
λεγει legei
V-PAI-3S G5719
λέγωlegōto speaksaith
αυτω autō
P-DSM
αὐτόςautoshe/she/it/selfunto him
ορα ora
V-PAM-2S G5720
ὁράωhoraōto seeSee
μηδενι mēdeni
A-DSM-N
μηδείςmēdeisnothingnothing
μηδεν mēden
A-ASN-N
μηδείςmēdeisnothingto any man
ειπης eipēs
V-2AAS-2S G5632
λέγωlegōto speakthou say
αλλα alla
CONJ
ἀλλάallabut: but
υπαγε upage
V-PAM-2S G5720
ὑπάγωhupagōto gogo thy way
σεαυτον seauton
F-2ASM
σεαυτοῦseautouyourselfthyself
δειξον deixon
V-AAM-2S G5657
δεικνύωdeiknuōto show, shew
τω
T-DSM
hothe/this/whoto the priest
ιερει ierei
N-DSM
ἱερεύςhiereuspriestto the priest
και kai
CONJ
καίkaiand, and
προσενεγκε prosenenke
V-2AAM-2S G5628
προσφέρωprosferōto bring tooffer
περι peri
PREP
περίperiaboutfor
του tou
T-GSM
hothe/this/whocleansing
καθαρισμου katharismou
N-GSM
καθαρισμόςkatharismoscleansingcleansing
σου sou
P-2GS
σύsuyouthy
α a
R-APN
ὅς, ἥhhos ēwhichthose things which
προσεταξεν prosetaxen
V-AAI-3S G5656
προστάσσωprostassōto ordercommanded
μωυσης mōusēs
N-NSM
Μωϋσῆς, Μωσῆςmōusēs mōsēsMosesMoses
εις eis
PREP
εἰςeistoward, for
μαρτυριον marturion
N-ASN
μαρτύριονmarturiontestimonya testimony
αυτοις autois
P-DPM
αὐτόςautoshe/she/it/selfunto them
 
45 cf. Tłum. Толк. Lecz on wyszedłszy, począł opowiadać i rozsławiać, co się stało, tak że już nie mógł jawnie wejść do miasta; ale przebywał na ustroniu, na miejscach pustynnych; a zewsząd schodzili się do niego.А он, выйдя, начал провозглашать и рассказывать о происшедшем, так что Иисус не мог уже явно войти в город, но находился вне, в местах пустынных. И приходили к Нему отовсюду.Џнъ же и3зшeдъ начaтъ проповёдати мн0гw и3 проноси1ти сл0во, ћкоже ктомY не мощи2 є3мY ћвэ во грaдъ вни1ти: но внЁ въ пустhхъ мёстэхъ бЁ. И# прихождaху къ немY tвсю1ду.1,45Text. Trans.Orig. Vocab.Vocab Trans.Eng Vocab.KJVο o
T-NSM
hothe/this/whothe matter
δε de
CONJ
δέdethenBut
εξελθων exelthōn
V-2AAP-NSM G5631
ἐξέρχομαιexerchomaito go outhe went out
ηρξατο ērxato
V-ADI-3S G5662
ἄρχομαιarchomaito rule/begin, and began
κηρυσσειν kērussein
V-PAN G5721
κηρύσσωkērussōto preachto publish
πολλα polla
A-APN
πολύςpolusmuchmuch
και kai
CONJ
καίkaiand, and
διαφημιζειν diafēmizein
V-PAN G5721
διαφημίζωdiafēmizōto publish abroadto blaze abroad
τον ton
T-ASM
hothe/this/who.
λογον logon
N-ASM
λόγοςlogoswordthe matter
ωστε ōste
CONJ
ὥστεhōsteso, insomuch that
μηκετι mēketi
ADV-N
μηκέτιmēketinever againno more
αυτον auton
P-ASM
αὐτόςautoshe/she/it/selfJesus
δυνασθαι dunasthai
V-PNN G5738
δύναμαιdunamaibe ablecould
φανερως fanerōs
ADV
φανερῶςfanerōsplainlyopenly
εις eis
PREP
εἰςeistowardinto
πολιν polin
N-ASF
πόλιςpoliscitythe city
εισελθειν eiselthein
V-2AAN G5629
εἰσέρχομαιeiserchomaito enterenter
αλλα alla
CONJ
ἀλλάallabut, but
εξω exō
ADV
ἔξωexōout/outside(r)without
επ ep
PREP
ἐπίepiupon/to/against[upon/to/against]
ερημοις erēmois
A-DPM
ἔρημοςerēmosdeserteddesert
τοποις topois
N-DPM
τόποςtoposplaceplaces
ην]     ēn
V-IAI-3S G5707
εἰμίeimito bewas
και kai
CONJ
καίkaiand: and
ηρχοντο ērchonto
V-INI-3P G5711
ἔρχομαιerchomaito come/gothey came
προς pros
PREP
πρόςprosto/withto
αυτον auton
P-ASM
αὐτόςautoshe/she/it/selfhim
παντοθεν pantothen
ADV
πάντοθενpantothenfrom all sides[from all sides]

2 UZDROWIENIE PARALITYKA.1 I znowu wszedł do Kafarnaum po jakimś czasie.2 I usłyszano, że jest w domu; a wielu s1ę zebrało, tak że nie mogli się zmieścić ani u drzwi; i głosił im słowo.3 I przyszli do niego, niosąc paralityka, którego dźwigało czterech.4 A gdy go nie mogli wnieść przedeń z powodu ciżby, rozebrali powałę tam, gdzie był, a uczyniwszy otwór, spuścili łoże, na którym leżał paralityk.5 Gdy zaś Jezus ujrzał ich wiarę, rzekł paralitykowi: Synu, odpuszczają ci się grzechy twoje!6 A byli tam niektórzy z doktorów, siedząc i myśląc w sercach swoich:7 Czemu ten tak mówi? Bluźni. Któż grzechy odpuszczać może, jeśli nie sam Bóg?8 Gdy to Jezus zaraz poznał duchem swoim, że tak w sobie myślą, rzekł im: Czemu to myślicie w sercach waszych?9 Cóż łatwiej jest, rzec paralitykowi: Odpuszczają ci się grzechy, czy rzec: Wstań, weźmij łoże swoje i chodź?10 Żebyście zaś wiedzieli, iż Syn Człowieczy ma moc odpuszczać grzechy na ziemi, (rzekł do paralityka):11 Tobie mówię: Wstań, weź łoże swoje, i idź do domu swego.12 A on natychmiast wstał, i wziąwszy łoże, wyszedł przed wszystkimi, tak iż się wszyscy zdumieli, i chwalili Boga, mówiąc: Iżeśmy nigdy nic takiego nie widzieli. POWOŁANIE MATEUSZA.13 I wyszedł znów ku morzu, i cała rzesza schodziła się do niego, i nauczał ich.14 A przechodząc, ujrzał Lewiego, syna Alfeusza, siedzącego przy cle i rzekł mu: Pójdź za mną. A wstawszy, poszedł za nim.15 I stało się, gdy siedział u stołu w domu jego, wielu celników i grzeszników siedziało razem z Jezusem i z uczniami jego; bo było wielu, którzy też chodzili za nim.16 A widząc doktorowie i faryzeusze, że jada z celnikami i grzesznikami, mówili uczniom jego: Czemu z celnikami i grzesznikami je i pije mistrz wasz?17 Co usłyszawszy Jezus, rzekł im: Zdrowi nie potrzebują lekarza, ale źle się mający; albowiem nie przyszedłem wzywać sprawiedliwych, ale grzesznych. SPÓR O POST.18 A uczniowie Janowi i faryzeusze pościli. I przychodzą, i mówią mu: Czemuż uczniowie Jana i faryzeuszów poszczą, a twoi uczniowie nie poszczą?19 rzekł im Jezus: Czyż mogą goście weselni pościć, dopóki z nimi jest oblubieniec? Jak długo mają między sobą oblubieńca, nie mogą pościć.20 Ale przyjdą dni, gdy będzie wzięty od nich oblubieniec, a wtedy będą pościć w owe dni.21 Nikt nie przyszywa łaty z surowego sukna do starej szaty; bo inaczej nowy płat obrywa starą szatę i rozdarcie staje się większe.22 I nikt nie leje wina nowego w stare bukłaki; bo inaczej wino rozsadzi bukłaki i rozleje się wino, a bukłaki się zepsują; ale wino nowe ma być wlewane w bukłaki nowe. CHRYSTUS PANEM SZABATU.23 I stało się znów, gdy Pan przechodził w szabat przez zboża, uczniowie jego poczęli, idąc, rwać kłosy.24 A faryzeusze mówili mu: Oto, co czynią w szabat, czego się nie godzi?25 I rzekł im: Nigdyście nie czytali, co uczynił Dawid, gdy był w potrzebie, kiedy łaknął sam i ci co z nim byli?26 Jak wszedł do domu Bożego za Abiatara, najwyższego kapłana, i jadł chleby pokładne, których nie godziło się jeść tylko kapłanom, i dał tym, którzy z nim byli?27 I mówił im: Szabat był ustanowiony dla człowieka, a nie człowiek dla szabatu.28 A więc panem jest Syn Człowieczy także i szabatu.3 LECZY USCHŁĄ RĘKĘ.1 I wszedł znów do synagogi, a był tam człowiek, mający rękę uschłą.2 I podpatrywali go, czy będzie w szabat uzdrawiał, aby go oskarżyć.3 I rzekł człowiekowi, mającemu rękę uschłą: Stań w pośrodku!4 I rzekł im: Czy godzi się w szabat dobrze czynić, czy też źle, duszę uzdrowić, czy zabić? Lecz oni milczeli.5 I spojrzawszy po nich z gniewem, zasmucony ślepotą serca ich, rzekł człowiekowi: Wyciągnij rękę twoją! I wyciągnął, i ręka została mu przywrócona.6 A wyszedłszy faryzeusze naradzali się zaraz z herodianami przeciwko niemu, jakby go stracić. ZEWSZĄD ZBIEGAJĄ SIĘ RZESZE.7 Jezus zaś z uczniami swymi odszedł nad morze, a wielka rzesza z Galilei i z Judei poszła za nim;8 I z Jerozolimy i z Idumei, i z Zajordania i z okolic Tyru, i Sydonu przyszło do niego mnóstwo wielkie, słysząc, co czynił.9 I rzekł uczniom swoim, aby łódka była na jego posługę z powodu rzeszy, ażeby go nie ścisnęła.10 Albowiem wielu uzdrawiał, tak że na niego napierali, aby się go dotknąć, ilukolwiek z nich miało rany.11 A duchy nieczyste na jego widok upadały przed nim i wołały mówiąc:12 Ty jesteś Synem Bożym. I bardzo im groził, aby go nie wyjawiały. WYBÓR APOSTOŁÓW.13 I wszedłszy na górę, wezwał do siebie, których sam chciał, i przyszli do niego.14 I postanowił dwunastu, aby byli z nim, i żeby ich posyłał przepowiadać. 15 I dał im moc uzdrawiania chorób i wypędzania czartów.16 I dał Szymonowi imię Piotr.17 I Jakuba Zebedeuszowego i Jana, brata Jakubowego, i dał im imiona Boanerges, co znaczy synowie gromu.18 I Andrzeja i Filipa, i Bartłomieja i Mateusza, i Tomasza i Jakuba Alfeuszowego, i Tadeusza i Szymona Kananejczyka.19 I Judasza Iszkariotę, który go też wydał. JAKĄ MOCĄ WYRZUCA CZARTY.20 I przyszli do domu, i zbiegła się znowu rzesza, tak że nie mogli ani chleba spożyć.21 A gdy to posłyszeli bliscy jego, wyszli, ażeby go pojmać, bo mówili, że oszalał.22 A doktorowie, którzy byli przyszli z Jerozolimy, mówili, że ma Belzebuba, i że mocą księcia czartowskiego wyrzuca czarty.23 I wezwawszy ich, mówił do nich w przypowieściach: Jakże może szatan wyrzucać szatana?24 I królestwo, jeśliby przeciw sobie było rozdzielone, takie królestwo nie może się ostać.25 I dom, jeśliby przeciw sobie był rozdzielony, taki dom nie może się ostać.26 I szatan, jeśliby sam przeciw sobie powstał, rozdzielony jest, i nie będzie się mógł ostać, ale upadnie.27 Nikt nie może, wszedłszy w dom, zrabować sprzętów mocarza, jeśliby pierwej mocarza nie związał, a wtedy dom jego ograbi.28 Zaprawdę powiadam wam, że wszystkie grzechy będą odpuszczone synom ludzkim, i bluźnierstwa, którymi by bluźnili;29 ale kto by zbluźnił przeciw Duchowi Świętemu, nie dostąpi odpuszczenia na wieki, ale będzie winien grzechu wiecznego.30 Albowiem mówili: Ma ducha nieczystego. KTO MATKĄ I BRATEM CHRYSTUSA?31 I przyszła matka jego i bracia, a stojąc przed domem, posłali po niego, wołając go.32 A rzesza siedziała około niego, i powiedziano mu: Oto matka twoja i bracia twoi są przed domem; szukają cię.33 I odpowiadając im, rzekł: Kto jest matka moja i bracia moi?34 A spoglądając na tych, którzy około niego siedzieli, rzekł: Oto matka moja i bracia moi.35 Albowiem kto by czynił wolę Bożą, ten jest bratem moim i siostrą moją i matką.4 NAUCZA W ŁODZI.1 I począł znowu uczyć przy morzu; i zebrała się koło niego rzesza wielka, tak że wszedłszy do łodzi, siedział na morzu, a wszystka rzesza była przy morzu na ziemi.2 I nauczał ich wiele w przypowieściach, i mówił im w nauce swojej. PRZYPOWIEŚĆ O SIEWCY.3 Słuchajcie! Oto siewca wyszedł siać.4 A gdy siał, jedno padło obok drogi, a ptaki niebieskie przyszły i zjadły je.5 Drugie zaś padło na opoczyste, gdzie nie miało wiele ziemi, i natychmiast wzeszło, bo nie miało głębokiej ziemi.6 A gdy słońce wzeszło, zwiędło i dlatego uschło, że nie miało korzenia.7 A inne padło w ciernie; i urosły ciernie, i zadusiły je, i nie dało owocu.8 A inne upadło na ziemię dobrą i dało owoc bujny i wzrastający; a jedno przyniosło trzydzieści, drugie sześćdziesiąt, a trzecie sto.9 I mówił: Kto ma uszy ku słuchaniu, niechaj słucha.10 A gdy był sam tylko, spytało go o przypowieść tych dwunastu, co przy nim byli.11 I mówił im: Wam dane jest poznać tajemnicę królestwa Bożego; ale tym, którzy są zewnątrz, wszystko dzieje się w przypowieściach,12 aby patrząc patrzyli, a nie widzieli, i słysząc słyszeli, a nie zrozumieli, by się kiedy nie nawrócili, a nie były im odpuszczone grzechy.13 I rzekł im: Nie rozumiecie tej przypowieści? A jakże zrozumiecie wszystkie przypowieści?14 Który sieje, słowo sieje.15 A którzy obok drogi, gdzie się rozsiewa słowo, ci są, którzy gdy usłyszą, natychmiast przychodzi szatan i bierze słowo, które jest wsiane w serca ich.16 Podobnież i ci, którzy są na opoczystych posiani, są ci, którzy gdy usłyszą słowo, natychmiast z radością je przyjmują;17 a nie mają korzenia w sobie, ale trwają do czasu; potem, gdy przyjdzie ucisk i prześladowanie z powodu słowa, natychmiast się gorszą.18 A inni, którzy między ciernie są posiani, ci są, którzy słowa słuchają,19 a troski świata i omamienie bogactw i chciwość innych rzeczy, wchodząc, zaduszają słowo, i staje się bez pożytku.20 A którzy na dobrą ziemię są posiani, ci są, którzy słuchają słowa, i przyjmują, i przynoszą owoc, jedno trzydzieści, drugie sześćdziesiąt, a trzecie sto. DARY BOŻE NALEŻY ROZWIJAĆ.21 I mówił im: Czyż świecę wnoszą, aby ją postawić pod korcem, albo pod łożem? Czyż nie po to, aby była postawiona na świeczniku?22 Nie ma bowiem nic tajemnego, co by się objawić nie miało; i nic nie stało się ukrytym, ale po to, żeby na jaw wyszło.23 Jeśli kto ma uszy ku słuchaniu, niechaj słucha.24 I mówił im: Baczcie czego słuchacie. Jaką miarą mierzyć będziecie, będzie wam odmierzone, i będzie wam przydane.25 Albowiem kto ma, będzie mu dane; a kto nie ma, i to, co ma, odejmą od niego.26 I mówił: Tak jest z królestwem Bożym, jak gdyby człowiek wrzucił nasienie w ziemię,27 a spałby, i wstawał w nocy i we dnie, a nasienie wschodziłoby i rosło, gdy on nie wie.28 Ziemia bowiem sama z siebie owoc rodzi, naprzód źdźbło, potem kłos, a potem pełne ziarno w kłosie.29 A gdy zboże dojrzeje, wnet zapuszcza sierp, bo żniwo przyszło. PRZYPOWIEŚĆ O ZIARNIE GORCZYCY.30 I mówił: Do czego podobnym uczynimy królestwo Boże, albo do jakiej przypowieści przyrównamy je?31 Jak ziarno gorczyczne, które gdy sieją w ziemię, mniejsze jest od wszystkich nasion, jakie są na ziemi.32 A gdy się je wsieje, wyrasta, i staje się większe nad wszystkie jarzyny, i wypuszcza gałęzie tak wielkie, że pod cieniem jego mogą mieszkać ptaki niebieskie.33 I w wielu takich przypowieściach tak głosił do nich słowo, jak mogli słuchać.34 A bez przypowieści nie mówił im. A uczniom swoim osobno wykładał wszystko. UCISZENIE BURZY.35 I w ów dzień mówił do nich, gdy już wieczór nastał: Przeprawmy się na drugą stronę.36 A opuściwszy rzeszę, wzięli go tak, jak był w łodzi, a inne łodzie były z nim.37 I powstała wielka nawałnica wiatru, i miotała fale w łódź, tak że się łódź napełniała.38 A on był w tyle łodzi, śpiąc na wezgłówku; i budzą go, i mówią mu: Nauczycielu! Nie obchodzi cię to, że giniemy?39 I powstawszy, zagroził wiatrowi, i rzekł morzu: Milcz, zamilknij. I ustał wiatr, i stała się cisza wielka.40 I rzekł im: Czemu bojaźliwi jesteście? Jeszczeż nie macie wiary?41 I przelękli się bojaźnią wielką, i mówili jeden do drugiego: Kimże więc jest ten, że i wiatr i morze są mu posłuszne?5 WYPĘDZA CZARTY W WIEPRZE.1 I przybyli za morze do krainy Gerazeńczyków.2 A gdy on wychodził z łodzi, zaraz wybiegł ku niemu z grobów człowiek opętany duchem nieczystym.3 Miał on mieszkanie w grobach, a nie mógł go już nikt i łańcuchami związać;4 bo często będąc w pęta i łańcuchy związany, łańcuchy rozrywał i pęta kruszył i nikt go nie mógł poskromić.5 A zawsze we dnie i w nocy był w grobach i w górach, krzycząc i tłukąc się kamieniami.6 Ujrzawszy zaś Jezusa z daleka, przybiegł i pokłonił się mu,7 a wołając głosem wielkim, mówił: Co ci do mnie, Jezusie, Synu Boga Najwyższego? Zaklinam cię przez Boga, abyś mnie nie męczył.8 Albowiem mówił do niego: Wyjdź, duchu nieczysty z człowieka!9 I pytał go: Co ty masz za imię? I rzekł mu: Legion mi na imię, albowiem nas jest wielu.10 I prosił go bardzo, aby go nie wypędzał z tej okolicy.11 A było tam na górze wielkie stado wieprzów pasące się.12 I prosili go czarci, mówiąc: Poślij nas w wieprze, abyśmy w nie weszli.13 I natychmiast pozwolił im Jezus. A wyszedłszy duchy nieczyste, weszły w wieprze, i wpadło stado wielkim pędem ze stromego zbocza w morze, w liczbie około dwóch tysięcy i utonęło w morzu.14 Ci zaś, którzy je paśli, uciekli, i dali znać do miasta i na pola. I wyszli oglądać, co się stało.15 I przychodzą do Jezusa, i widzą tego, który był od czarta dręczony, siedzącego, ubranego i przy zdrowych zmysłach, i zlękli się.16 I opowiedzieli im ci, którzy widzieli, co się zdarzyło temu, który miał czarta, i o wieprzach.17 I poczęli go prosić, aby wyszedł z ich granic.18 A gdy wstępował do łodzi, zaczął go prosić ten, który był od czarta dręczony, aby mógł być przy nim.19 I nie przyjął go, ale mu rzekł: Idź do domu swojego, do swoich i oznajmij im, jak wielkie rzeczy uczynił ci Pan i zlitował się nad tobą.20 I odszedł, i począł głosić w Dekapolu, jak wielkie rzeczy uczynił mu Jezus, a wszyscy się dziwili. UZDRAWIA NIEWIASTĘ MAJĄCĄ KRWOTOK.21 A gdy Jezus znów przeprawił się w łodzi za morze, zeszła się do niego wielka rzesza, i był nad morzem.22 I przyszedł jeden przełożony synagogi, imieniem Jair, a ujrzawszy go, padł mu do nóg.23 I prosił go bardzo, mówiąc: Iż córka moja kona, pójdź, włóż na nią ręce, żeby ozdrowiała, i żywa została.24 I poszedł z nim, a szła za nim wielka rzesza, i cisnęli się na niego.25 A niewiasta, która miała krwotok przez dwanaście lat,26 i wiele była ucierpiała od wielu lekarzy, i całe swe mienie wydała była, a nic jej nie pomogło, ale się jeszcze gorzej miała;27 i usłyszawszy o Jezusie, przyszła z tyłu między rzeszą i dotknęła się szaty jego.28 Mówiła bowiem, że jeśli dotknę się choćby szaty jego, będę zdrowa.29 I natychmiast wyschło w niej źródło krwi, i poczuła w ciele, że była uzdrowiona od choroby.30 A Jezus poznawszy zaraz w sobie moc, która z niego wyszła, obróciwszy się do rzeszy, mówił: Kto się dotknął szat moich?31 A uczniowie jego mówili mu: Widzisz, jak cię rzesza ciśnie, a mówisz: Kto się mnie dotknął?32 I patrzał wokoło, aby zobaczyć tę, która to uczyniła.33 A niewiasta, bojąc się i drżąc, wiedząc, co się z nią stało, przyszła i upadła przed nim, i powiedziała mu całą prawdę.34 On zaś rzekł jej: Córko! Wiara twoja cię uzdrowiła, idź w pokoju i bądź uzdrowiona z choroby twojej. WSKRZESZENIE CÓRKI JAIRA.35 Gdy on jeszcze mówił, przyszli od przełożonego synagogi, mówiąc: Iż córka twoja umarła, czemuż jeszcze trudzisz Nauczyciela?36 A Jezus usłyszawszy słowa, które powiedziano, rzekł przełożonemu synagogi: Nie bój się, wierz tylko!37 I nie dopuścił nikomu iść za sobą, tylko Piotrowi i Jakubowi i Janowi, bratu Jakuba.38 I przychodzą do domu przełożonego synagogi i widzi zgiełk i płaczących i zawodzących bardzo.39 A wszedłszy, rzekł im: Czemu zgiełk czynicie, i płaczecie? Dzieweczka nie umarła, ale śpi.40 I śmiano się z niego. On zaś wypędziwszy wszystkich, bierze ojca i matkę dzieweczki i tych, którzy z nim byli, i wchodzi, gdzie dzieweczka leżała.41 A ująwszy rękę dzieweczki mówi do niej: Talitha kumi! Co znaczy: Dzieweczko, (tobie mówię) wstań!42 I natychmiast wstała dzieweczka i chodziła; miała zaś dwanaście lat; i zdumieli się zdumieniem wielkim.43 I przykazał im surowo, aby tego nikt nie wiedział; i rzekł, aby jej dano jeść.6 NAUCZA W NAZARECIE.1 A odszedłszy stamtąd, przyszedł do ojczyzny swojej, i szli za nim uczniowie jego.2 A gdy nastał szabat, zaczął uczyć w synagodze i wielu słuchających zdumiewało się nad nauką jego, mówiąc: Skądże temu to wszystko? A co to za mądrość, która mu jest dana, i takie cuda, które dzieją się przez ręce jego?3 Czyż to nie jest rzemieślnik, syn Maryi, brat Jakuba i Józefa i Judy i Szymona? Czyż i sióstr jego tu u nas nie ma? I gorszyli się z niego.4 A Jezus im mówił: Iż prorok nie jest bez czci, chyba w ojczyźnie swojej, i w domu swoim, a między rodziną swoją.5 I nie mógł tam uczynić żadnego cudu, tylko uzdrowił niewielu chorych, kładąc na nich ręce.6 I dziwił się niedowiarstwu ich; a nauczając, obchodził okoliczne miasteczka. ROZSYŁA APOSTOŁÓW.7 I wezwał dwunastu, i począł ich po dwóch rozsyłać, i dawał im moc nad duchami nieczystymi.8 I rozkazał im, aby nic na drogę nie brali, jak tylko laskę, ani torby podróżnej, ani chleba, ani pieniędzy w trzosie;9 ale by chodzili w sandałach, a nie wdziewali dwóch sukien.10 I mówił im: Gdziekolwiek wejdziecie do domu, tam mieszkajcie, aż stamtąd wyjdziecie.11 A gdziekolwiekby was nie przyjęli, i nie słuchali, wychodząc stamtąd, otrząśnijcie proch z nóg waszych, na świadectwo im.12 A wyszedłszy, przepowiadali, aby pokutę czynili.13 I wyrzucali wielu czartów, i wielu chorych olejem namaszczali, i uzdrawiali.CZĘŚC II(6,14 – 9,49)WĘDRÓWKI PO GALILEI I OKOLICZNYCH KRAJACH RÓŻNE ZDANIA O JEZUSIE.14 I usłyszał król Herod (bo imię jego było rozsławione), i mówił: Że Jan Chrzciciel wstał z martwych, i dlatego cuda dzieją się przez niego.15 Inni zaś mówili: Że to jest Eliasz; inni znów powiadali: Iż jest to prorok, jak jeden z proroków.16 Co usłyszawszy Herod, rzekł: Jan, którego ja ściąłem, ten wstał z martwych. HISTORIA ZABICIA ŚW. JANA.17 A1bowiem sam Herod posłał, i pojmał był Jana, i związał go w więzieniu z powodu Herodiady, żony Filipa, brata swego, że ją był pojął.18 Jan bowiem mówił Herodowi: Nie godzi się tobie mieć żony brata twego.19 A Herodiada czyhała nań, i chciała go zabić, a nie mogła.20 Albowiem Herod bał się Jana, wiedząc, że jest mężem sprawiedliwym i świętym, i strzegł go, a za jego radą wiele rzeczy czynił i chętnie go słuchał.21 Gdy zaś nadszedł dzień sposobny, sprawił Herod w urodziny swoje ucztę dostojnikom swoim i dowódcom i przedniejszym Galilei.22 A gdy weszła córka owej Herodiady, i tańczyła, i spodobała się Herodowi i wespół siedzącym, rzekł król do dziewczęcia: Proś mnie o co chcesz, a dam tobie.23 I przysiągł jej: że o cokolwiek prosić będziesz, dam ci, choćby i połowę królestwa mego.24 Ona wyszedłszy, rzekła matce swojej: O co mam prosić? Ta zaś odrzekła: głowę Jana Chrzciciela.25 A gdy weszła zaraz z pośpiechem do króla, prosiła, mówiąc: Chcę, abyś mi natychmiast dał na misie głowę Jana Chrzciciela.26 I zasmucił się król; dla przysięgi i dla wespół siedzących nie chciał jej zasmucić,27 ale posławszy kata, rozkazał przynieść głowę jego na misie.28 I ściął go w więzieniu, i przyniósł głowę jego na misie, i oddał ją dziewczynie, a dziewczyna oddała j ą matce swojej.29 Co usłyszawszy uczniowie jego, przyszli, i wzięli ciało jego, i położyli je w grobie. JEZUS ODPOCZYWA Z APOSTOŁAMI.30 A gdy apostołowie zeszli się do Jezusa, opowiedzieli mu wszystko, co czynili, i czego uczyli.31 I rzekł im: Pójdźcie osobno na miejsce pustynne i odpocznijcie trochę; bo wielu było tych, co przychodzili i odchodzili, i ani czasu do jedzenia nie mieli.32 I wstąpiwszy do łodzi, odjechali na miejsce pustynne osobno.33 I widzieli ich odjeżdżających, i zwiedziało się wielu, i zbiegli się tam pieszo ze wszystkich miast, i wyprzedzili ich.34 A wyszedłszy Jezus, ujrzał wielką rzeszę, i ulitował się nad nimi, że byli jak owce nie mające pasterza, i począł ich uczyć wielu rzeczy. ROZMNAŻA CHLEB.35 A gdy już była późna godzina, przystąpili uczniowie jego, mówiąc: Miejsce to jest pustynne i już czas upłynął;36 rozpuść ich, aby poszli do najbliższych zagród i wsi, i kupili sobie żywności do jedzenia.37 A odpowiadając, rzekł im: Dajcie wy im jeść. I rzekli mu: Pójdźmy, kupmy za dwieście denarów chleba, a damy im jeść.38 I rzekł im: Ile chlebów macie? Idźcie, i zobaczcie. A dowiedziawszy się, odpowiedzieli: Pięć i dwie ryby.39 I rozkazał im posadzić wszystkich gromadami na zielonej trawie.40 I siedli gromadami po stu i po pięćdziesięciu.41 A wziąwszy pięć chlebów i dwie ryby, wejrzawszy w niebo, błogosławił, i łamał chleb, i dawał uczniom swoim, aby przed nich kładli, i dwie ryby podzielił wszystkim.42 I jedli wszyscy, i najedli się.43 I zebrali ostatki, dwanaście koszów pełnych ułomków i z ryb.44 A tych, którzy jedli, było pięć tysięcy mężczyzn. CHODZI PO MORZU.45 I wnet przymusił uczniów swoich wstąpić w łódź, aby go wyprzedzili za morze do Betsaidy, ażby on rozpuścił lud.46 A rozpuściwszy ich odszedł na górę modlić się.47 I gdy nastał wieczór, była łódź w pośrodku morza, a on sam na ziemi.48 A widząc ich, jak się trudzili przy wiosłowaniu (bo im był wiatr przeciwny), około czwartej straży nocnej przyszedł do nich, chodząc po morzu, i chciał ich minąć.49 Lecz oni, skoro go ujrzeli chodzącego po morzu, mniemali, że to była zjawa, i zakrzyknęli.50 Albowiem wszyscy go widzieli, i zatrwożyli się. A natychmiast przemówił do nich, i rzekł im: Ufajcie, jam jest, nie lękajcie się!51 I wstąpił do nich w łódź, i ustał wiatr. I tym bardziej zdumiewali się sami w sobie.52 Nie zrozumieli bowiem co do chlebów, gdyż serce ich było zaślepione. UZDRAWIA NIEMOCNYCH.53 A gdy się przeprawili, przyszli do ziemi Genezaret, i przybili do brzegu.54 Skoro wyszli z łodzi, natychmiast go poznali.55 I przebiegając całą tę okolicę, poczęli na łożach przynosić źle się mających, gdzie usłyszeli, że jest.56 A gdziekolwiek wchodził do wsi, albo do zagród albo miast, kładli niemocnych na ulicach, i prosili go, aby się dotknęli choć kraju szaty jego; i wszyscy, którzy się go dotknęli, zdrowymi się stawali.7 KARCI FARYZEUSZÓW.1 I zeszli się do niego faryzeusze i niektórzy z doktorów, co przyszli z Jerozolimy.2 A ujrzawszy niektórych z uczniów jego, jedzących chleb pospolitymi, to jest, nieumytymi rękami, ganili ich.3 Faryzeusze bowiem i wszyscy żydzi bez częstego umywania rąk nie jedzą, trzymając się podania starszych.4 I wracając z rynku nie jedzą, dopóki się nie umyją; i wiele jest innych rzeczy, które im do zachowania są podane: umywania kubków i dzbanków i naczyń miedzianych i łóżek.5 I pytali go faryzeusze i doktorowie: Czemu uczniowie twoi nie postępują według podania starszych, ale jedzą chleb pospolitymi rękami?6 On zaś odpowiadając, rzekł im: Dobrze Izajasz o was obłudnikach prorokował, jak jest napisane: “Lud ten czci mię wargami, ale serce ich daleko jest ode mnie.7 Lecz próżno mnie czczą, ucząc nauk i przykazań ludzkich.”8 Albowiem opuściwszy przykazanie Boże, trzymacie się podania ludzkiego, umywania dzbanków i kubków; i wiele innych rzeczy tym podobnych czynicie.9 I mówił im: Całkiem udaremniacie przykazanie Boże, aby zachować podanie wasze.10 Mojżesz bowiem powiedział: “Czcij ojca twego i matkę twoją,” i “Kto by złorzeczył ojcu albo matce, niech śmiercią umrze.”11 A wy mówicie: Jeśliby człowiek rzekł ojcu albo matce: Korban (to znaczy dar), który jest ode mnie, tobie pomocny będzie;12 i nie pozwalacie mu nic więcej czynić dla ojca albo matki,13 niwecząc słowo Boże tym podaniem waszym, któreście przekazali; i wiele rzeczy tym podobnych czynicie. CO PLUGAWI CZŁOWIEKA.14 A przywoławszy znów rzesze, mówił im: Słuchajcie mnie wszyscy, a zrozumiejcie.15 Nie ma żadnej rzeczy zewnątrz człowieka, która by, wchodząc weń, splugawić go mogła; lecz rzeczy, które wychodzą z człowieka, te są, które plamią człowieka.16 Jeśli kto ma uszy do słuchania, niechaj słucha.17 A gdy od rzeszy wszedł do domu, pytali go uczniowie jego o przypowieść.18 I rzekł im: Także i wy nierozumni jesteście? Nie rozumiecie, iż nic z tego co z zewnątrz wchodzi w człowieka, nie może go splamić,19 bo nie wchodzi w serce jego, ale w brzuch idzie, i do wychodu odchodzi, czyszcząc wszystkie potrawy?20 I powiadał, że co wychodzi z człowieka, to plami człowieka.21 Gdyż z wnętrza, z serca ludzkiego wychodzą myśli złe, cudzołóstwa, porubstwa, zabójstwa,22 kradzieże, łakomstwa, złości, zdrada, bezwstyd, złe spojrzenia, bluźnierstwa, pycha, głupota.23 Wszystko to złe z wewnątrz pochodzi i plami człowieka. UZDRAWIA CÓRKĘ CHANANEJKI.24 A stamtąd powstawszy, odszedł w granice Tyru i Sydonu. I wszedłszy w dom, nie chciał, aby to kto wiedział, lecz ukryć się nie mógł.25 Gdyż skoro tylko usłyszała o nim niewiasta, której córka miała ducha nieczystego, weszła i upadła do nóg jego.26 Była to niewiasta pogańska, rodem Syrofenicjanka. I prosiła go, aby wyrzucił czarta z jej córki.27 A on jej rzekł: Pozwól pierwej najeść się dzieciom; bo nie dobrze jest brać chleb dzieciom i rzucać psom.28 Lecz ona odpowiedziała i rzekła mu: I owszem Panie, bo i szczenięta jadają pod stołem z okruszyn dzieci.29 I rzekł jej: Dla tego słowa idź, wyszedł czart z córki twojej.30 A gdy odeszła do domu swego, znalazła dzieweczkę leżącą na łożu, i że czart wyszedł. UZDRAWIA GŁUCHONIEMEGO.31 A wyszedłszy znowu z granic Tyru, przyszedł przez Sydon do Morza Galilejskiego poprzez granice Dekapolu.32 I przywiedli mu głuchoniemego i prosili go, aby nań rękę włożył.33 A wziąwszy go na stronę od rzeszy, wpuścił palce swoje w uszy jego i splunąwszy, dotknął języka jego.34 A wejrzawszy w niebo, westchnął i rzekł mu: Effetha! to znaczy: Otwórz się.35 I wnet otworzyły się uszy jego i rozwiązały się więzy języka jego i mówił dobrze.36 I przykazał im, aby nikomu nie opowiadali. Ale im więcej on zakazywał, tym jeszcze więcej rozgłaszali,37 i tym bardziej dziwili się, mówiąc: Dobrze wszystko uczynił, i głuchym przywrócił słuch i niemym mowę.8 POWTÓRNIE CHLEB ROZMNAŻA.1 W owe dni znowu, gdy była wielka rzesza, a nie mieli co jeść, wezwawszy uczniów swoich, rzekł im:2 Ża1 mi ludu, bo oto już trzy dni trwają przy mnie, a nie mają co jeść.3 A jeśli ich puszczę głodnych do domów ich, ustaną w drodze; bo niektórzy z nich przyszli z daleka.4 I odpowiedzieli mu uczniowie jego: Skądże będzie mógł ich kto tu na pustyni nakarmić chlebem?5 I zapytał ich: Wiele chlebów macie? A oni rzekli: Siedem.6 I rozkazał rzeszy usiąść na ziemi. A wziąwszy siedem chlebów, dzięki czyniąc, łamał i dawał uczniom swoim, aby przed nich kładli; i kładli przed rzeszą.7 Mieli też i trochę rybek, i te pobłogosławił i kazał przed nimi położyć.8 I jedli i najedli się, i zebrali, co było ułomków, siedem koszów.9 A tych, co jedli, było około czterech tysięcy; i odprawił ich. PRZESTRZEGA PRZED KWASEM FARYZEJSKIM.10 I zaraz wsiadłszy do łodzi z uczniami swoimi, przybył w strony Dalmanuty.11 I wyszli faryzeusze i poczęli się z nim spierać, kusząc go, i domagali się od niego znaku z nieba.12 A westchnąwszy w duchu, rzekł: Czemu to plemię znaku szuka? Zaprawdę powiadam wam, nie będzie dany żaden znak temu plemieniu.13 A opuściwszy ich, wstąpił znowu w łódź i puścił się za morze.14 I zapomnieli wziąć chleba, i nie mieli z sobą tylko jeden chleb w łodzi.15 I przykazywał im, mówiąc: Baczcie i strzeżcie się kwasu faryzejskiego i kwasu Herodowego.16 I myśleli między sobą, mówiąc: że chleba nie mamy.17 Co poznawszy Jezus, rzekł im: Cóż myślicie, że chleba nie macie? Jeszcze nie poznajecie ani rozumiecie? Jeszczeż macie serce wasze zaślepione?18 Oczy mając, nie widzicie, i uszy mając, nie słyszycie? Ani nie pamiętacie,19 gdy pięć chlebów połamałem dla pięciu tysięcy, wieleście odnieśli koszów pełnych ułomków? Rzekli mu: Dwanaście.20 A gdy siedem chlebów dla czterech tysięcy, wieleście koszów ułomków zebrali? I rzekli mu: Siedem.21 I powiedział im: Jakże jeszcze nie rozumiecie? PRZYWRACA WZROK ŚLEPEMU.22 I przybyli do Betsaidy i przywiedli mu ślepego i prosili, aby się go dotknął.23 A ująwszy ślepego za rękę, wywiódł go poza wioskę; a plunąwszy na oczy jego, położywszy nań ręce swoje, spytał go, czy co widzi.24 A on spoglądając, rzekł: Widzę ludzi jako drzewa chodzących.25 Potem znowu położył ręce na oczy jego i począł widzieć i został uzdrowiony, tak że widział wszystko jasno.26 I odesłał go do domu jego, mówiąc: Idź do domu swego, a jeśli wejdziesz do wsi, nikomu nie mów. WYZNANIE PIOTRA.27 I wyszedł Jezus i uczniowie jego ku miasteczku Cezarei Filipa, a po drodze pytał uczniów swoich, mówiąc im: Kim powiadają mnie być ludzie?28 A oni mu odpowiedzieli, mówiąc: Janem Chrzcicielem, inni Eliaszem, a inni jakby jednym z proroków.29 Wtedy im rzekł: A wy kim mnie być powiadacie? A odpowiadając Piotr, rzekł mu: Tyś jest Chrystus.30 I zagroził im, aby o nim nikomu nie mówili.31 I począł ich nauczać, iż potrzeba, żeby Syn Człowieczy wiele cierpiał, i był wzgardzony od starszych i od przedniejszych kapłanów i od doktorów, i zabity, a po trzech dniach żeby zmartwychwstał.32 A mówił te słowa otwarcie. I wziąwszy go Piotr, począł go karcić.33 A on obróciwszy się i spojrzawszy na uczniów swoich, zgromił Piotra, mówiąc: Idź za mną, szatanie! bo nie rozumiesz tego, co jest Boże, ale co jest ludzkie. POLECA KRZYŻ.34 I zebrawszy rzeszę z uczniami swymi, rzekł im: Jeśli kto chce iść za mną, niech zaprze samego siebie, a weźmie krzyż swój i niech mię naśladuje.35 Albowiem kto by chciał zachować duszę swoją, straci ją, a kto by stracił duszę swoją dla mnie i dla ewangelii, zachowa ją.36 Cóż bowiem pomoże człowiekowi, choćby cały świat pozyskał, a na duszy swojej szkodę poniósł?37 Albo co w zamian da człowiek za duszę swoją?38 Albowiem kto by się wstydził mnie i słów moich między plemieniem tym cudzołożnym i grzesznym, zawstydzi się go i Syn Człowieczy, gdy przyjdzie w chwale Ojca swego z aniołami świętymi.39 I mówił im: Zaprawdę powiadam wam, że są niektórzy z tych tu stojących, co nie zaznają śmierci aż ujrzą królestwo Boże przychodzące w mocy.9 PRZEMIENIENIE NA GÓRZE.39I mówił im: Zaprawdę powiadam wam, że są niektórzy z tych tu stojących, co nie zaznają śmierci aż ujrzą królestwo Boże przychodzące w mocy.1A po sześciu dniach wziął Jezus Piotra i Jakuba i Jana, i zaprowadził ich na górę wysoką samych osobno, i przemienił się przed nimi.2 A szaty jego stały się jaśniejące i bardzo białe jako śnieg, jakich pilśniarz na ziemi wybielić nie może.3 I ukazał się Eliasz z Mojżeszem i rozmawiali z Jezusem.4 A odpowiadając Piotr, rzekł Jezusowi: Rabbi! Dobrze nam tu być, i uczyńmy trzy przybytki, tobie jeden, a Mojżeszowi jeden i Eliaszowi jeden.5 Albowiem nie wiedział, co mówił; bo byli bojaźnią zdjęci.6 I powstał obłok, który ich zasłonił, i przyszedł z obłoku głos mówiący: Ten jest Syn mój najmilszy, jego słuchajcie.7 I obejrzawszy się zaraz, nikogo więcej nie zobaczyli tylko samego Jezusa przy sobie.8 A gdy zstępowali z góry, rozkazał im, aby nikomu nie opowiadali, co widzieli, dopóki Syn Człowieczy nie zmartwychwstanie.9 I zachowali to zlecenie u siebie, pytając się między sobą, co by znaczyło: kiedy zmartwychwstanie? 10 I pytali go, mówiąc: Cóż tedy faryzeusze i doktorowie powiadają, że potrzeba, aby pierwej przyszedł Eliasz?11 A on odpowiadając, rzekł im: Gdy Eliasz wpierw przyjdzie, naprawi wszystko; ale jakże jest napisane o Synu Człowieczym, że wiele wycierpi i będzie wzgardzony?12 Ale powiadam wam, że i Eliasz przyszedł (i uczynili z nim, cokolwiek chcieli), jako o nim jest napisane. UZDROWIENIE OPĘTANEGO.13 A gdy przyszedł do swych uczniów, ujrzał wielką rzeszę około nich i doktorów spierających się z nimi.14 I lud cały wnet ujrzawszy Jezusa, zdumiał się i zlękli się, a przybiegając, witali go.15 I spytał ich: O co się spieracie między sobą?16 A odpowiadając jeden z rzeszy, rzekł: Nauczycielu! Przywiodłem do ciebie syna mego, który ma ducha niemego.17 Który gdziekolwiek go napadnie, rzuca go o ziemię i pieni się i zgrzyta zębami i drętwieje; i mówiłem uczniom twym, aby go wyrzucili, a nie mogli.18 A on odpowiadając im, rzekł: O plemię niewierne! Dokądże wśród was będę? Dokądże was cierpieć będę? Przynieście go do mnie.19 I przynieśli go. A gdy go ujrzał, natychn1iast duch zaczął go targać; a upadłszy na ziemię, tarzał się, pieniąc się.20 I spytał ojca jego: Od jak dawna to mu się przydarzyło? A on odpowiedział: Od dzieciństwa.21 I często wrzucał go w ogień i w wodę, aby go zgubić; ale jeśli co możesz, ratuj nas, litując się nad nami.22 Jezus zaś rzekł mu: Jeśli możesz uwierzyć, wszystko możliwe jest wierzącemu.23 I natychmiast ojciec chłopca zawoławszy, mówił ze łzami: Wierzę, Panie! Wspomóż niedowiarstwo moje.24 A Jezus widząc, że się rzesza zbiega, nakazał duchowi nieczystemu, mówiąc mu: Głuchy i niemy duchu! Ja tobie rozkazuję, wyjdź z niego,i nie wchodź weń więcej.25 A krzyknąwszy i bardzo go stargawszy, wyszedł z niego; i stał się jakby umarły, tak że wielu mówiło, że umarł.26 Jezus zaś ująwszy go za rękę, podniósł go, i wstał.27 A gdy wszedł do domu, uczniowie jego spytali go na osobności: Czemuż my nie mogliśmy go wyrzucić?28 I rzekł im: Ten rodzaj żadnym sposobem wyjść nie może, tylko przez modlitwę i post. ZAPOWIEDŹ MĘKI.29 I Wyszedłszy stamtąd, przechodzili przez Galileę, a nie chciał, aby kto wiedział.30 Uczył zaś uczniów swoich i mówił im, że Syn Człowieczy będzie wydany w ręce ludzkie i zabiją go, a zabity, trzeciego dnia zmartwychwstanie.31 Lecz oni nie rozumieli tego słowa, a bali się go pytać. ZALECENIE POKORY.32 I przyszedł do Kafarnaum. A gdy byli w domu, spytał ich: O czym rozmawialiście w drodze? 33 Lecz oni milczeli; albowiem w drodze spierali się między sobą, kto by z nich był większy.34 A usiadłszy, wezwał dwunastu i rzekł im: Jeśli kto chce być pierwszy, będzie ze wszystkich ostatni i sługą wszystkich.35 I wziąwszy dziecię, postawił je wpośród nich i objąwszy je, rzekł im: 36 Ktokolwiek przyjmie jedno z takich dziatek w imię moje, mnie przyjmuje, a ktokolwiek mnie przyjmuje, nie mnie przyjmuje, ale tego, który mnie posłał. DOBRE CZYNY W IMIĘ JEZUSA.37 Odpowiedział mu Jan, mówiąc: Nauczycielu! Widzieliśmy jednego, który nie chodzi z nami, wyrzucającego czarty w imię twoje i zakazaliśmy mu.38 A Jezus rzekł: Nie zakazujcie mu, albowiem nikt, co by czynił cuda w imię moje, nie będzie mógł prędko źle mówić o mnie.39 Kto bowiem nie jest przeciwko wam, za wami jest.40 Albowiem ktokolwiek da wam kubek wody do picia w imię moje, dlatego żeście Chrystusowi, zaprawdę powiadam wam, nie utraci zapłaty swojej. POTĘPIENIE ZGORSZENIA.41 A ktokolwiek zgorszyłby jednego z tych maluczkich, wierzących we mnie, lepiej by mu było, żeby mu uwiązano kamień młyński u szyi jego i wrzucono go w morze.42 A jeśliby ręka twoja gorszyła cię, odetnij ją; lepiej ci jest wejść do życia ułomnym, niż mając obie ręce, iść do piekła w ogień nieugaszony,43 gdzie robak ich nie umiera, a ogień nie gaśnie.44 I jeśli noga twoja gorszy cię, utnij ją; lepiej ci jest wejść chromym do życia wiecznego, niż mając obie nogi, być wrzuconym do piekła ognia nieugaszonego,45 gdzie robak ich nie umiera, a ogień nie gaśnie.46 A jeśli oko twoje gorszy cię, wyłup je; lepiej ci jest wejść jednookim do królestwá Bożego, niż mając dwoje oczu, być wrzuconym do piekła ognistego,47 gdzie robak ich nie umiera a ogień nie gaśnie.48 Albowiem każdy ogniem będzie posolony i każda ofiara będzie solą posolona.49 Dobra jest sól, ale jeśli sól niesłona będzie, czymże ją przyprawicie? Miejcie w sobie sól, a pokój miejcie między sobą.CZĘŚC III(10,1-13,37)ZBAWICIEL IDZIE DO JEROZOLIMY NA OSTATNIĄ PASCHĘ10 NIEROZWIĄZALNOŚĆ MAŁŻEŃSTWA.1 A stamtąd powstawszy, przyszedł w granice Judei za Jordanem. I znowu zeszły się do niego rzesze, i swoim zwyczajem znowu je nauczał.2 A przystąpiwszy faryzeusze, pytali go, kusząc: Czy godzi się mężowi opuścić żonę? 3 On zaś odpowiadając, rzekł im: Co wam przykazał Mojżesz?4 A oni rzekli: Mojżesz pozwolił “napisać list rozwodowy i opuścić.”5 Odpowiadając im Jezus, rzekł: Dla twardości serca waszego napisał wam taki nakaz.6 Ale od początku stworzenia “mężczyzną i niewiastą uczynił ich” Bóg.7 “Dlatego opuści człowiek ojca swego i matkę, a przyłączy się do żony swojej;8 i będą dwoje w jednym ciele.” Tak więc już nie są dwoje, ale jedno ciało.9 Co tedy Bóg złączył, niechaj człowiek nie rozłącza.10 A w domu znów o to samo pytali go uczniowie jego.11 I rzecze im: Ktokolwiek opuściłby żonę swoją, a pojąłby inną, cudzołóstwa się dopuszcza przeciwko niej.12 I jeśliby żona opuściła męża swojego, a wyszłaby za drugiego, cudzołoży. CHRYSTUS BŁOGOSŁAWI DZIECIOM.13 I przynoszono mu dziatki, aby się ich dotknął; uczniowie zaś łajali przynoszących.14 A gdy ich ujrzał Jezus, oburzył się i rzekł im: Dopuśćcie dziatkom przychodzić do mnie, a nie zabraniajcie im; albowiem takich jest królestwo Boże.15 Zaprawdę mówię wam: Ktokolwiek nie przyjmie królestwa Bożego, jako dziecię, nie wejdzie do niego.16 I obejmując je i kładąc na nie ręce, błogosławił je. WZYWA MŁODZIEŃCA DO DOSKONAŁOŚCI.17 A gdy wyruszył w drogę, jeden przybiegłszy, upadł na kolana przed nim i pytał go: Nauczycielu dobry! Co mam czynić, aby otrzymać życie wieczne?18 Jezus zaś rzekł mu: Czemu mnie zwiesz dobrym? Nikt nie jest dobry, tylko jeden Bóg.19 Znasz przykazania: “Nie cudzołóż! nie zabijaj! Nie kradnij! Nie mów świadectwa fałszywego! Nie czyń zdrady! Czcij ojca twego i matkę?”20 A on odpowiadając, rzekł mu: Nauczycielu! Tego wszystkiego strzegłem od młodości mojej.21 Jezus zaś wejrzawszy nań, umiłował go i rzekł mu: Jednego ci nie dostaje; idź, sprzedaj, cokolwiek masz i daj ubogim, a będziesz miał skarb w niebie, i przyjdź, naśladuj mię.22 A on zmartwiwszy się tym słowem, odszedł smutny; albowiem miał majętności wiele. WYCHWALA UBÓSTWO.23 A Jezus spoglądając wokoło, mówił uczniom swoim: Ci, co pieniądze mają, o jak trudno wejdą do królestwa Bożego!24 Uczniowie zaś zdumiewali się na słowa jego. Lecz Jezus znowu odpowiadając, mówi im: Dzieci! Jak trudno tym, co w pieniądzach ufają, wejść do królestwa Bożego.25 Łatwiej jest wielbłądowi przez ucho igielne przejść, aniżeli bogaczowi wejść do królestwa Bożego.26 A oni tym więcej się dziwili, mówiąc sami do siebie: I któż może być zbawiony?27 A Jezus spojrzawszy na nich, mówi: U ludzi to niemożliwe, ale nie u Boga; albowiem u Boga wszystko jest możliwe.28 I począł mu Piotr mówić: Oto my opuściliśmy wszystko, i poszliśmy za tobą.29 A Jezus odpowiadając, rzekł: Zaprawdę mówię wam: Nie ma nikogo, kto by opuścił dom, albo braci, albo siostry, albo ojca, albo matkę, albo dzieci, albo rolę dla mnie i dla ewangelii,30 żeby nie miał wziąć stokroć tyle, teraz w tym czasie: domów i braci i sióstr i matek i dzieci i ról, wśród prześladowań, a w przyszłym wieku życia wiecznego.31 Wielu zaś pierwszych będzie ostatnimi, a ostatnich pierwszymi. ZAPOWIADA PONOWNIE MĘKĘ.32 I byli w drodze, wstępując do Jerozolimy; a Jezus szedł przed nimi, i zdumiewali się, a idąc za nim bali się. I znowu wziąwszy dwunastu, począł im mówić, co na niego przyjść miało.33 Że oto wstępujemy do Jerozolimy, a Syn Człowieczy będzie wydany przedniejszym kapłanom i doktorom i starszym i skażą go na śmierć i wydadzą go poganom.34 I będą się zeń naigrawać, i będą nań plwać i ubiczują go i zabiją; a dnia trzeciego zmartwychwstanie. ODRZUCA PROŚBĘ SYNÓW ZEBEDEUSZA.35 I przystępują do niego Jakub i Jan, synowie Zebedeusza, mówiąc: Nauczycielu, chcemy, ażebyś nam uczynił, o cokolwiek prosić będziemy.36 Lecz on im rzekł: Cóż chcecie, abym wam uczynił?37 I rzekli: Daj nam, abyśmy jeden po prawicy twojej, a drugi po lewicy twej siedzieli w chwale twojej.38 Jezus zaś rzekł im: Nie wiecie, o co prosicie. Możecie pić kielich, który ja piję, albo być ochrzczeni chrztem, którym ja się chrzczę?39 A oni mu odpowiedzieli: Możemy. Jezus zaś rzekł im: Kielich, który ja piję, wprawdzie pić będziecie, i chrztem, którym ja się chrzczę, ochrzczeni będziecie.40 Ale siedzieć po prawicy mojej, albo po lewicy, nie jest moją rzeczą dać wam, lecz którym jest zgotowane.41 A usłyszawszy dziesięciu, zaczęło oburzać się na Jakuba i Jana.42 Jezus zaś wezwawszy ich, mówił im: Wiecie, iż ci, którzy uchodzą za władców nad narodami, panują nad nimi, a książęta ich władzę wywierają nad nimi.43 Lecz nie tak jest między wami ale ktokolwiek chciałby być większym, będzie sługą waszym.44 A ktokolwiek by między wami chciał być pierwszym, będzie sługą wszystkich.45 Albowiem Syn Człowieczy nie przyszedł, aby mu służono, ale aby służyć i oddać życie swoje na okup za wielu. UZDRAWIA ŚLEPEGO BARTYMEUSZA.46 I przyszli do Jerycha. A gdy wychodził z Jerycha on i uczniowie jego i rzesza wielka, syn Tymeusza, Bartymeusz ślepy, siedział przy drodze, żebrząc.47 Skoro usłyszał, że Jezus Nazareński jest, począł wołać i mówić: Jezusie, synu Dawidów, zmiłuj się nade mną!48 I wielu groziło mu, aby milczał, ale on daleko bardziej wołał: Synu Dawidów, zmiłuj się nade mną!49 A Jezus stanąwszy, kazał go zawołać. I zawołali ślepego, mówiąc mu: Bądź dobrej myśli, wstań, woła cię.50 On zaś rzuciwszy płaszcz swój, zerwał się i przyszedł do niego.51 I odpowiadając Jezus, rzekł mu: Co chcesz, abym ci uczynił? Ślepý zaś rzekł mu: Mistrzu, abym przejrzał.52 A Jezus rzekł mu: Idź, wiara twoja cię uzdrowiła. I natychmiast przejrzał i poszedł za nim drogą.11 CHRYSTUS WJEŻDŻA DO JEROZOLIMY.1 A gdy się zbliżali do Jerozolimy i do Betanii, u góry Oliwnej, posyła dwóch z uczniów swoich,2 i mówi im: Idźcie do miasteczka, które jest przed wami, a zaraz, wchodząc tam, znajdziecie oślę uwiązane, na którym jeszcze nikt z ludzi nie siedział; odwiążcie je i przywiedźcie.3 A jeśliby wam kto rzekł: co czynicie? powiedzcie, że Panu go potrzeba, a wnet je tu odeśle.4 A poszedłszy, znaleźli oślę uwiązane przed bramą na dworze na rozdrożu i odwiązali je.5 A niektórzy ze stojących tam mówili im: Co czynicie, odwiązując oślę?6 A oni im odpowiedzieli, jak im był rozkazał Jezus, i puścili im.7 I przywiedli oślę do Jezusa i wkładają na nie szaty swoje, i wsiadł na nie.8 A wielu słało płaszcze swoje na drodze; inni zaś obcinali gałęzie z drzew i rzucali na drogę.9 A ci, którzy szli naprzód, i ci co z tyłu, wołali, mówiąc: “Hosanna, błogosławiony, który idzie w imię Pańskie!”10 Błogosławione, które nadchodzi, królestwo ojca naszego Dawida! Hosanna na wysokościach!11 I wszedł do Jerozolimy do świątyni, a obejrzawszy wszystko, gdy już była wieczorna godzina, wyszedł z dwunastoma do Betanii. PRZEKLINA FIGĘ.12 A nazajutrz, gdy wychodzili z Betanii, uczuł głód.13 I ujrzawszy z daleka figę okrytą liśćmi, przyszedł, czyby przypadkiem na niej czego nie znalazł. A przyszedłszy do niej, nic nie znalazł prócz liści, bo nie była to pora na figi.14 I odezwał się do niej, mówiąc: Niech już więcej nikt nie je z ciebie owocu na wieki. A słyszeli uczniowie jego. WYRZUCA KUPCZĄCYCH Z ŚWIĄTYNI.15 I przychodzą do Jerozolimy. A gdy wszedł do świątyni, począł wyrzucać sprzedających i kupujących w świątyni; i stoły bankierów i ławki tych, co sprzedawali gołębie, poprzewracał.16 I nie pozwalał, aby kto przenosił sprzęt jaki przez świątynię.17 A nauczał, mówiąc im: Czyż nie jest napisane, że “dom mój będzie nazwany domem modlitwy wszystkim narodom,” a wyście zeń uczynili “jaskinię zbójców!”18 Co usłyszawszy przedniejsi kapłani i doktorowie, przemyśliwali, jakby go zgładzić; albowiem bali się go, gdyż cała rzesza podziwiała naukę jego. POTĘGA MODLITWY.19 A gdy nastał wieczór, wychodzili z miasta.20 I gdy rano przechodzili, ujrzeli figę od korzenia uschłą.21 A Piotr wspomniawszy, mówi mu: Rabbi! Oto figa, którąś przeklął, uschła.22 A Jezus odpowiadając, rzecze im: Miejcie wiarę w Boga;23 zaprawdę powiadam wam, że ktokolwiek rzekłby tej górze: podnieś się, a rzuć się w morze, i nie wątpiłby w sercu swoim, ale wierzyłby, że się stanie, cokolwiek by rzekł, stanie się mu.24 Przeto wam powiadam: wszystko, o cokolwiek modląc się prosicie, wierzcie, że otrzymacie, a stanie się wam.25 A gdy staniecie do modlitwy, odpuśćcie, jeśli co przeciw komu macie, aby i Ojciec wasz, który jest w niebiosach, odpuścił wam grzechy wasze.26 Lecz jeśli wy nie odpuścicie, ani Ojciec wasz, który jest w niebiosach, nie odpuści wam grzechów waszych. ROZPRAWA Z DOKTORAMI.27 I przychodzą znów do Jerozolimy. A gdy przechadzał się w świątyni, przystępują do niego przedniejsi kapłani i doktorowie i starsi,28 i mówią mu: Jaką mocą te rzeczy czynisz, a kto ci dał tę władzę, abyś to czynił?29 Jezus zaś odpowiadając, rzekł im: Spytam i ja was o jedną rzecz: odpowiedzcie mi a powiem wam, jaką mocą to czynię. 30 Chrzest Jana z nieba był, czy z ludzi? Odpowiedzcie mi.31 A oni rozważali między sobą, mówiąc: Jeśli powiemy: z nieba, rzecze: Czemuście mu więc nie uwierzyli?32 Jeśli powiemy: z ludzi, boimy się ludu, albowiem wszyscy sądzili o Janie, że prawdziwie był prorokiem.33 I odpowiadając, rzekli Jezusowi: Nie wiemy. A Jezus odpowiadając, rzekł im: To i ja wam nie powiem, jaką mocą to czynię.12 PRZYPOWIEŚĆ O DZIERŻAWCACH WINNICY.1 I począł im mówić w przypowieściach: Pewien człowiek zasadził winnicę i ogrodził płotem, i wkopał prasę, i zbudował wieżę, i wynajął ją oraczom i odjechał w podróż.2 A w swoim czasie posłał sługę do oraczów, aby od oraczów odebrał z owocu winnicy.3 A oni pojmawszy go, obili i odesłali z niczym.4 I znowu posłał do nich drugiego sługę, ale i tego ranili w głowę i zelżyli.5 I jeszcze innego posłał, a tego zabili; i wielu innych, jednych bijąc, a drugich zabijając.6 Mając więc jeszcze jednego syna najmilszego i tego na ostatek posłał do nich, mówiąc, że uszanują syna mego.7 Lecz rolnicy rzekli jeden do drugiego: Ten jest dziedzic. Pójdźcież, zabijmy go, a dziedzictwo będzie nasze.8 I pojmawszy go, zabili i wyrzucili z winnicy.9 Cóż więc uczyni pan winnicy? Przyjdzie i wytraci rolników i odda winnicę innym.10 Ani tego Pisma nie czytaliście: “Kamień, który odrzucili budujący, ten stał się kamieniem węgielnym.11 Od Pana się to stało, i dziwne jest w oczach naszych?”12 I starali się go pojmać, a bali się rzeszy; bo poznali, że do nich tę przypowieść powiedział. I opuściwszy go, odeszli. O PŁACENIU PODATKU.13 I posyłają do niego niektórych z faryzeuszów i herodianów, aby go podchwycili w słowie.14 Którzy przyszedłszy, mówią doń: Nauczycielu, wiemy, żeś jest prawdomówny, a nie dbasz o nikogo; bo nie oglądasz się na osobę ludzką, ale drogi Bożej w prawdzie nauczasz: Czy godzi się oddawać podatek cesarzowi, czy nie będziemy dawać?15 On zaś znając ich obłudę, rzekł im: Czemu mnie kusicie? Przynieście mi denara, abym zobaczył.16 A oni mu przynieśli; i rzecze im: Czyj jest ten obraz i napis? Mówią mu: Cesarski.17 Jezus zaś odpowiadając, rzekł im: Oddajcie tedy, co jest cesarskiego, cesarzowi, a co jest Bożego, Bogu. I podziwiali go. O ZMARTWYCHWSTANIU.18 I przyszli do niego saduceusze, którzy powiadają, że nie ma zmartwychwstania, i pytali go mówiąc:19 Nauczycielu! Mojżesz nam napisał, że jeśliby czyj brat umarł i pozostawił żonę, a nie zostawiłby dzieci, aby jego brat pojął żonę jego i wzbudził potomstwo bratu swemu.20 Było więc siedmiu braci i pierwszy pojął żonę i umarł, nie zostawiwszy potomstwa.21 I pojął ją drugi i umarł; i ani ten nie zostawił potomstwa, i trzeci także.22 I wzięło ją podobnie siedmiu, a nie zostawili potomstwa.23 W zmartwychwstaniu więc, gdy powstaną, któregoż z tych będzie żoną, bo siedmiu miało ją za żonę?24 A Jezus odpowiadając, rzekł im: Czy nie dlatego błądzicie, że nie rozumiecie Pism, ani mocy Bożej?25 A1bowiem gdy zmartwychwstaną, ani się będą żenić, ani za mąż wychodzić; ale są jako aniołowie w niebie.26 A o umarłych, że zmartwychwstać mają, nie czytaliście w księdze Mojżesza, o krzaku, jak mówił Bóg do niego tymi słowy: “Jam jest Bóg Abrahama i Bóg Izaaka i Bóg Jakuba?”27 Nie jest Bóg umarłych, ale żywych. Wy więc bardzo błądzicie. O NAJWIĘKSZYM PRZYKAZANIU.28 I przystąpił jeden z doktorów, który słyszał jak rozprawiali, a widząc, że dobrze im odpowiedział, spytał go: Które jest pierwsze przykazanie ze wszystkich?29 A Jezus mu odpowiedział: Pierwsze ze wszystkich jest przykazanie: “Słuchaj Izraelu! Pan Bóg twój Bóg jedyny jest. 30 I będziesz miłował Pana, Boga twego, z całego serca twego i z całej duszy twojej i z całego umysłu twego i z całej siły twojej.” To jest pierwsze przykazanie.31 A drugie jest temu podobne: “Będziesz miłował bliźniego twego, jako samego siebie.” Nad te nie masz innego większego przykazania.32 I rzekł mu doktor: Dobrze, Nauczycielu, prawdziwie powiedziałeś, że jeden jest Bóg, i nie masz innego oprócz niego;33 i żeby był miłowany z całego serca i z całego umysłu i z całej duszy i z całej siły; i miłować bliźniego, jako samego siebie: to jest więcej aniżeli wszystkie całopalenia i ofiary.34 A Jezus widząc, że roztropnie odpowiedział, rzekł mu: Niedaleko jesteś od królestwa Bożego. I nikt już nie śmiał go pytać. SYN DAWIDOWY.35 A Jezus odpowiadając mówił, nauczając w świątyni: Jakże mówią doktorowie, że Chrystus jest synem Dawidowym,36 skoro sam Dawid mówi w Duchu Świętym: “Rzekł Pan Panu memu, siądź po prawicy mojej, aż położę nieprzyjaciół twoich podnóżkiem nóg twoich?”37 Sam więc Dawid nazywa go Panem, jakże tedy jest synem jego? A liczna rzesza chętnie go słuchała. JEZUS GROMI FARYZEIZM.38 I mówił im w nauce swojej: Strzeżcie się doktorów, którzy lubią chodzić w długich szatach i być pozdrawiani na rynku,39 i siedzieć na pierwszych krzesłach w synagogach i pierwsze miejsca na ucztach,40 którzy objadają domy wdów pod pozorem długich modlitw; tych cięższy wyrok spotka. GROSZ WDOWI.41 I Jezus siedząc naprzeciw skarbony, patrzał jak rzesza rzucała pieniądze do skarbony i wielu bogatych rzucało wiele.42 A gdy przyszła jedna uboga wdowa, włożyła dwa szelążki to jest tyle co grosz.43 A przywoławszy uczniów swoich, rzekł im: Zaprawdę powiadam wam, że ta uboga wdowa więcej włożyła, niźli wszyscy, którzy kładli do skarbony.44 Albowiem wszyscy rzucali z tego, co im zbywało; a ta z niedostatku swego wrzuciła wszystko, co miała, całe utrzymanie swoje.13 O ZBURZENIU JEROZOLIMY I KOŃCU ŚWIATA.1 A gdy Wychodził z świątyni, rzekł mu jeden z uczniów jego: Nauczycielu! Patrz, co za kamienie i jakie budowle!2 A Jezus odpowiadając, rzekł mu: Widzisz te wszystkie wielkie budowle? Nie zostanie kamień na kamieniu, który by nie był zwalony.3 Gdy zaś siedział na górze Oliwnej naprzeciw świątyni, pytali go na osobności Piotr i Jakub i Jan i Andrzej:4 Powiedz nam, kiedy się to stanie, i co za znak będzie, kiedy to wszystko zacznie się spełniać?5 A Jezus odpowiadając, począł im mówić: Baczcie, aby was kto nie zwiódł.6 Albowiem wielu przyjdzie w imię moje, powiadając, iż ja jestem, i wielu w błąd wprowadzą.7 A gdy usłyszycie o wojnach i wieści o wojnach, nie bójcie się, bo się to dziać musi, ale jeszcze nie koniec.8 Albowiem powstanie naród przeciw narodowi, i królestwo przeciw królestwu, i będą miejscami trzęsienia ziemi i głody. To początek boleści.9 Wy zaś uważajcie sami na siebie; bo was wydadzą do rad i w synagogach biczować was będą, a przed namiestników i przed królów stawiać was będą dla mnie, im na świadectwo.10 A potrzeba, aby najpierw wszystkim narodom opowiadana była ewangelia.11 Skoro was prowadzić będą, aby was wydać, nie myślcie przedtem, co byście mówić mieli, ale co wam będzie dane w owej godzinie, to mówcie; albowiem nie wy jesteście, którzy mówicie, ale Duch Święty.12 Brat zaś wyda brata na śmierć i ojciec syna, i powstaną synowie przeciw rodzicom i będą ich zabijać.13 I będziecie u wszystkich w nienawiści dla imienia mego. Lecz kto wytrwa do końca, ten zbawiony będzie. STRASZLIWE SPUSTOSZENIE.14 Gdy zaś ujrzycie brzydotę spustoszenia, stojącą, gdzie nie powinna, kto czyta, niech rozumie; wtedy, którzy są w Judei, niech uciekają na góry.15 A kto będzie na dachu, niech nie schodzi do domu i nie wchodzi, aby co wziąć z domu swego.16 A kto będzie na polu, niech się nazad nie wraca, aby wziąć płaszcz swój.17 Biada zaś brzemiennym i karmiącym w owe dni.18 A módlcie się, aby to się nie stało w zimie.19 Albowiem owe dni będą takim utrapieniem, jakiego nie było od początku stworzenia, które Bóg stworzył, aż dotąd, i ani nie będzie.20 I gdyby Pan nie był skrócił tych dni, żadne ciało nie byłoby zachowane; ale dla wybranych, których wybrał, skrócił te dni.21 A wtedy, jeśliby wam kto rzekł: Oto tu jest Chrystus, oto tam, nie wierzcie.22 Powstaną bowiem fałszywi Chrystusowie i fałszywi prorocy, i będą czynić znaki i dziwy, aby zwieść, jeśliby to mogło być, nawet wybranych.23 Wy tedy uważajcie, oto wam przepowiedziałem wszystko.24 Ale w owe dni po owym ucisku zaćmi się słońce i księżyc nie da jasności swojej,25 i gwiazdy niebieskie będą spadać, a moce, które są na niebie, poruszą się.26 I wtedy ujrzą Syna Człowieczego, przychodzącego w obłokach, z wielką mocą i chwałą.27 Wtedy też pośle aniołów swoich, i zbierze wybranych swoich od czterech wiatrów, od krańców ziemi aż do krańców nieba.28 Od figi zaś uczcie się przypowieści. Gdy już gałąź jej staje się miękka i wypuszcza liście, poznajecie, że zbliża się lato.29 Tak i wy, gdy ujrzycie, że to się dziać będzie, wiedzcie, że już blisko jest, we drzwiach.30 Zaprawdę powiadam wam, że nie przeminie to pokolenie, aż się to wszystko stanie.31 Niebo i ziemia przeminą, lecz słowa moje nie przeminą.32 A o dniu owym albo godzinie nikt nie wie, ani aniołowie w niebie, ani Syn, tylko Ojciec. NALEŻY CZUWAĆ.33 Baczcie, czuwajcie, a módlcie się; bo nie wiecie, kiedy ten czas będzie.34 Jak człowiek, który odjechawszy w drogę, zostawił dom swój i przełożył sługi swoje każdego nad robotą swoja, a odźwiernemu rozkazał, aby czuwał.35 Czuwajcież tedy: (bo nie wiecie, kiedy pan domu przyjdzie: z wieczora, czy o północy, czy kiedy kur zapieje, czy z poranku),36 aby nagle przyszedłszy, nie znalazł was śpiących.37 Co wam zaś mówię, wszystkim mówię: Czuwajcie.CZĘŚĆ IV(14,1-16,20)MĘKA I ZMARTWYCHWSTANIEMĘKA14 ZAMIARY WROGÓW.1 Była zaś Pascha i Przaśniki po dwu dniach, a najwyżsi kapłani i doktorowie szukali, jakby go zdradą pojmać i zabić.2 Mówili zaś: Nie w święto, żeby przypadkiem nie powstał rozruch wśród ludu. UCZTA W BETANII.3 A gdy był w Betanii w domu Szymona trędowatego, i siedział u stołu, przyszła niewiasta, mająca słoik alabastrowy drogiego szpikanardowego olejku, i złamawszy alabaster, wylała na głowę jego.4 I byli niektórzy, co oburzali się między sobą, mówiąc: Na cóż się stała ta utrata olejku?5 Można bowiem było ten olejek sprzedać drożej niż za trzysta denarów i rozdać ubogim; i szemrali przeciwko niej.6 A Jezus rzekł: Dajcie jej pokój, czemu jej przykrość sprawiacie? Spełniła dobry uczynek względem mnie.7 Ubogich bowiem zawsze macie między sobą, i kiedy zechcecie, możecie im dobrze czynić; lecz mnie nie zawsze macie.8 Ta co mogła, uczyniła; naprzód już namaściła ciało moje na pogrzeb.9 Zaprawdę powiadam wam: Gdziekolwiek opowiadana będzie ta ewangelia po całym świecie, i to, co ona uczyniła, opowiadać będą na jej pamiątkę. ZDRADA JUDASZA.10 I Judasz Iszkariot, jeden z dwunastu odszedł do najwyższych kapłanów, aby im go wydać.11 Oni zaś usłyszawszy, uradowali się i obiecali mu dać pieniądze; i szukał, jakby go wydać przy dogodnej sposobności. PRZYGOTOWANIE WIECZERNIKA.12 I pierwszego dnia Przaśników, gdy Paschę ofiarowano, rzekli mu uczniowie: Gdzie chcesz, abyśmy poszli przygotować, żebyś pożywał Paschę?13 I posłał dwóch ze swych uczniów i rzecze im: Idźcie do miasta, a spotka się z wami człowiek, niosący dzban wody, idźcież za nim.14 A tam dokąd wejdzie, powiedzcie panu domu, że Nauczyciel mówi: Gdzie jest gospoda moja, w której bym jadł Paschę z uczniami moimi?15 I on wam pokaże wieczernik wielki, usłany, i tam przygotujcie nam.16 I poszli uczniowie jego i przyszli do miasta i znaleźli jak im powiedział, i przygotowali Paschę. UCZTA EUCHARYSTYCZNA.17 Gdy zaś nastał wieczór, przyszedł z dwunastoma.18 A gdy oni siedzieli i jedli, rzekł Jezus: Zaprawdę powiadam wam, że jeden z was, który je ze mną, wyda mnie.19 Wówczas oni poczęli się smucić i mówić mu każdy z osobna: Czy to ja?20 A on im rzekł: Jeden z dwunastu, który ze mną macza rękę w misie.21 I Syn Człowieczy idzie wprawdzie, jako nim jest napisane; lecz biada temu człowiekowi, przez którego Syn Człowieczy będzie wydany! Lepiej by mu było, by się ten człowiek był nie narodził.22 Skoro oni jedli, wziął Jezus chleb i błogosławiąc łamał i dał im i rzekł: Bierzcie, tt jest ciało moje.23 A wziąwszy kielich, dzięki uczyniwszy, dał im, i pili z niego wszyscy.24 I rzekł im: To jest krew moja Nowego Testamentu, która za wielu będzie wylana.25 Zaprawdę powiadam wam, że już nie będę pił z tego owocu winnego szczepu, aż do owego dnia, gdy go będę pić nowy w królestwie Bożym. ZAPOWIEDŹ ZAPARCIA SIĘ PIOTRA.26 A odmówiwszy hymn, wyszli ku górze Oliwnej.27 I rzecze im Jezus: Wszyscy zgorszycie się ze mnie tej nocy, bo napisane jest: “Uderzę pasterza, a rozproszą się owce.”28 Ale gdy zmartwychwstanę, uprzedzę was do Galilei.29 Piotr zaś mu rzekł: Chociażby wszyscy zgorszyli się z ciebie, ale nie ja.30 I rzecze mu Jezus: Zaprawdę powiadam ci, że ty dziś tej nocy, zanim kur dwakroć zapieje, trzykroć się mnie zaprzesz.31 Ale on więcej mówił: Choćby mi trzeba było i umrzeć z tobą, nie zaprę się ciebie. Podobnie też i wszyscy mówili. KONANIE W OGROJCU.32 I przyszli do folwarku, który zwano Getsemani. I rzecze uczniom swoim: Siedźcie tu, aż się pomodlę.33 I bierze z sobą Piotra i Jakuba i Jana, i zaczął się lękać i czuć odrazę.34 I rzekł im: Smutna jest dusza moja aż do śmierci; zostańcie tu, a czuwajcie.35 I poszedłszy nieco dalej, padł na ziemię i modlił się, żeby go ominęła ta godzina, jeśli to być mogło.36 I mówił: Abba, Ojcze! Wszystko Tobie jest możliwe, oddal ode mnie ten kielich; lecz nie co ja chcę, ale co Ty.37 I przyszedł i znalazł ich śpiących i rzecze do Piotra: Szymonie, śpisz? Nie mogłeś czuwać jednej godziny?38 Czuwajcie, a módlcie się, byście nie weszli w pokuszenie. Duch wprawdzie ochotny, ale ciało słabe.39 I znowu odszedłszy modlił się, te same słowa mówiąc.40 A wróciwszy się, znalazł ich znowu śpiących (bo oczy ich były obciążone), a nie wiedzieli, co by mu odpowiedzieć.41 I przychodzi po raz trzeci i mówi im: Śpijcie już i odpoczywajcie! Dosyć, przyszła godzina, oto Syn Człowieczy będzie wydany w ręce grzeszników.42 Wstańcie, pójdźmy; oto ten, który mnie wyda, blisko jest. POJMANIE.43 A gdy on jeszcze mówił, przyszedł Judasz Iszkariot, jeden z dwunastu, a z nim wielka zgraja z mieczami i z kijami, od najwyższych kapłanów i doktorów i starszych.44 Ten zaś, który go wydał, dał im znak, mówiąc: Kogo pocałuję, ten ci jest; bierzcie go, a prowadźcie ostrożnie.45 I gdy przyszedł, przystąpiwszy zaraz ku niemu, rzekł: Bądź pozdrowiony Mistrzu! I pocałował go.46 A oni targnęli się nań rękoma i pojmali go.47 Jeden zaś z tych, co stali obok, dobywszy miecza, uderzył sługę najwyższego kapłana i uciął mu ucho.48 A Jezus odpowiadając, rzekł im: Jakby na zbójcę wyszliście z mieczami i z kijami pojmać mnie?49 Codziennie byłem u was w świątyni ucząc, a nie pojmaliście mnie; ale, żeby się wypełniły Pisma.50 Wtedy uczniowie jego opuściwszy go, wszyscy uciekli.51 A pewien młodzieniec szedł za nim, odziany prześcieradłem na gołym ciele, i pojmali go.52 Lecz on porzuciwszy prześcieradło, nagi uciekł od nich. U KAJFASZA.53 I przyprowadzili Jezusa do najwyższego kapłana; a zeszli się wszyscy kapłani i doktorowie i starsi.54 Piotr zaś szedł z daleka za nim, aż do wnętrza na dziedziniec najwyższego kapłana, i siedział ze sługami przy ogniu i grzał się.55 Najwyżsi zaś kapłani i cała Rada szukali przeciw Jezusowi świadectwa, aby go na śmierć wydać; a nie znajdowali.56 Wielu bowiem fałszywie świadczyło przeciw niemu; lecz świadectwa nie były zgodne.57 A niektórzy powstawszy, fałszywie świadczyli przeciw niemu, mówiąc:58 Myśmy go słyszeli mówiącego: Ja rozwalę tę świątynię ręką uczynioną, a zbuduję za trzy dni inną, nie ręką uczynioną.59 I nie było zgodne ich świadectwo.60 A najwyższy kapłan stanąwszy pośrodku, spytał Jezusa, mówiąc: Nic nie odpowiadasz na to, co oni ci zarzucają?61 Ale on milczał i nic nie odpowiedział. Znowu zapytał go najwyższy kapłan i rzekł mu: Tyś jest Chrystus, syn Boga błogosławionego?62 A Jezus mu rzekł: Jam jest, i ujrzycie Syna Człowieczego siedzącego po prawicy mocy Bożej i przychodzącego wśród obłoków niebieskich.63 Najwyższy zaś kapłan rozdarłszy szaty swoje, mówi: Na cóż jeszcze potrzebujemy świadków?64 Słyszeliście bluźnierstwo; co wam się zdaje? A oni wszyscy osądzili, że jest winien śmierci.65 I poczęli niektórzy plwać na niego, i zakrywać oblicze jego, i bić go pięściami, i mówić mu: Prorokuj! A słudzy policzkowali go. TRZYKROTNE ZAPARCIE SIĘ PIOTRA.66 A gdy Piotr był na dole, na dziedzińcu, przyszła jedna ze służących najwyższego kapłana,67 i widząc, że Piotr się grzeje, spojrzawszy nań, mówi: I tyś był z Jezusem Nazareńskim.68 Lecz on się zaparł, mówiąc: Ani nie wiem, ani nie rozumiem, co mówisz. I wyszedł na zewnątrz do przedsionka, a kur zapiał.69 Gdy go zaś znowu ujrzała służąca, zaczęła mówić tym, którzy wokoło stali, że ten z nich jest.70 Ale on po wtóre się zaparł. A po chwili ci, co tam stali, znów mówili Piotrowi: Prawdziwie z nich jesteś; boś i Galilejczyk jest.71 A on począł zaklinać się i przysięgać: Że nie znam tego człowieka, o którym mówicie.72 A niebawem kur zapiał po raz drugi. I wspomniał Piotr na słowo, które mu rzekł Jezus: Pierwej niż kur dwakroć zapieje, trzykroć się mnie zaprzesz. I począł płakać.15 U PIŁATA.1 I zaraz, rano najwyżsi kapłani uczyniwszy naradę ze starszymi i z doktorami i z całą Radą, związawszy Jezusa, zaprowadzili i oddali Piłatowi.2 I spytał go Piłat: Ty jesteś Królem żydowskim? Lecz on odpowiadając, rzecze mu: Ty powiadasz.3 I oskarżali go najwyżsi kapłani o wiele rzeczy.4 A Piłat pytał go znowu, mówiąc: Nic nie odpowiadasz? Patrz, o jak wielkie rzeczy cię winują.5 Jezus zaś nic więcej nie odpowiedział, tak że się Piłat dziwił. JEZUS I BARABASZ.6 A na święto zwykł był wypuszczać im jednego więźnia, o którego by prosili.7 Był zaś niejaki zwany Barabaszem, który z buntownikami był w więzieniu, bo w rozruchu popełnił zabójstwo.8 A gdy wstąpiła rzesza poczęła prosić o to, co zawsze im czynił.9 Piłat zaś odpowiedział im, mówiąc: Chcecie, to puszczę wam Króla żydowskiego?10 Wiedział bowiem, że z zazdrości wydali go najwyżsi kapłani.11 Lecz przedniejsi kapłani podmówili rzeszę, aby raczej wypuścił im Barabasza.12 A odpowiadając Piłat, rzekł im znowu: Cóż tedy chcecie, bym uczynił Królowi żydowskiemu?13 A oni znowu zawołali: Ukrzyżuj go!14 Piłat zaś im mówił: Cóż więc złego uczynił? Ale oni tym bardziej krzyczeli: Ukrzyżuj go!15 A Piłat, chcąc ludowi dogodzić, wypuścił im Barabasza, a Jezusa ubiczowanego wydał, aby był ukrzyżowany. CIERNIEM UKORONOWANIE.16 Żołnierze zaś zaprowadzili go na dziedziniec pretorium i zwołali całą rotę.17 I przyoblekli go w purpurę, i uplótłszy cierniową koronę, włożyli na niego.18 I zaczęli go pozdrawiać: Witaj, Królu żydowski!19 I bili go trzciną po głowie i plwali nań, a upadając na kolana, kłaniali się mu. DROGA NA GOLGOTĘ.20 A Skoro się z niego naśmiali, zdjęli z niego purpurę i włożyli nań szaty jego, i wyprowadzili go, aby go ukrzyżować.21 I przymusili przechodzącego, niejakiego Szymona Cyrenejczyka, idącego z pola, ojca Aleksandra i Rufa, aby niósł krzyż jego.22 I przywiedli go na miejsce Golgota, co się wykłada: miejsce Trupiej Głowy.23 I dawali mu pić wino z mirrą i nie przyjął.24 A ukrzyżowawszy go, podzielili szaty jego, rzucając o nie los, co kto ma wziąć. UKRZYŻOWANIE I SZYDERSTWA.25 A była trzecia godzina, i ukrzyżowali go.26 I był tytuł winy jego napisany: KRÓL ZYDOWSKI.27 A z nim ukrzyżowali dwóch łotrów, jednego po prawicy, a drugiego po lewicy jego.28 I wypełniło się Pismo, które mówi: “I ze złoczyńcami został policzony.”29 A przechodzący bluźnili mu, kiwając głowami swymi i mówiąc: Hej ty, co rozwalasz świątynię i w trzech dniach znowu ją budujesz!30 Wybaw samego siebie, zstępując z krzyża.31 Podobnież i najwyżsi kapłani z doktorami, szydząc, jeden do drugiego mówili: Innych wybawiał, a samego siebie wybawić nie może!32 Chrystus, Król izraelski, niechże teraz zstąpi z krzyża, abyśmy ujrzeli i uwierzyli. I ci, którzy z nim byli ukrzyżowani, lżyli go. ŚMIERĆ ZBAWICIELA.33 A gdy przyszła godzina szósta, zaległy całą ziemię ciemności aż do godziny dziewiątej.34 A o dziewiątej godzinie zawołał Jezus głosem wielkim, mówiąc: “Eloi, Eloi, lamma sabakthani,” co się wykłada: “Boże mój, Boże mój! Czemuś mnie opuścił?”35 A niektórzy z około stojących słysząc to, mówili: Oto Eliasza woła.36 Jeden zaś przybiegł, i napełniwszy gąbkę octem, włożył na trzcinę i dawał mu pić, mówiąc: Poczekajcie, patrzmy czy przyjdzie Eliasz, aby go zdjąć.37 Lecz Jezus, wydawszy głos wielki, skonał.38 A zasłona świątyni rozdarła się na dwoje od wierzchu aż do dołu.39 Setnik zaś, który stał naprzeciw, widząc, że tak wołając, skonał, rzekł: Prawdziwie człowiek ten był Synem Bożym.40 Były też i niewiasty patrzące z daleka, między którymi była Maria Magdalena i Maria, Matka Jakuba Mniejszego i Józefa, i Salome, 41 a gdy był w Galilei, chodziły za nim i służyły mu, i wiele innych, które razem z nim były przyszły do Jerozolimy. POGRZEB P. JEZUSA.42 Skoro już nastał wieczór (ponieważ był to dzień Przygotowania, który jest przed szabatem),43 przyszedł Józef z Aryn1atei, dostojny senator, który też oczekiwał królestwa Bożego, i śmiało wszedł do Piłata, i prosił o ciało Jezusowe.44 A Piłat się zdziwił, czyby już skonał. I wezwawszy setnika, zapytał go, czyby już umarł.45 A dowiedziawszy się od setnika, darował ciało Józefowi.46 Józef zaś, kupiwszy prześcieradło i zdjąwszy Jezusa, owinął go w prześcieradło i położył w grobie, który był wyciosany w skale, i przywalił kamień do drzwi grobowych.47 A Maria Magdalena i Maria Józefowa patrzyły, gdzie go kładziono.ZMARTWYCHWSTANIE16 NIEWIASTY U GROBU.1 A gdy minął szabat, Maria Magdalena i Maria Jakubowa i Salome nakupiły wonnych olejków, aby przyszedłszy namaścić Jezusa.2 A bardzo rano pierwszego dnia tygodnia przyszły do grobu, gdy już wzeszło słońce.3 I mówiły między sobą: Kto nam odwali kamień od drzwi grobowych?4 A spojrzawszy, zobaczyły odwalony kamień; albowiem był bardzo wielki.5 I wszedłszy do grobu, ujrzały młodzieńca siedzącego po prawej stronie, ubranego w szatę białą, i zdumiały się.6 A on im mówi: Nie lękajcie się; Jezusa szukacie Nazareńskiego, ukrzyżowanego? Wstał, nie ma go tu; oto miejsce, gdzie go położono.7 Ale idźcie, powiedzcie uczniom jego i Piotrowi, że was uprzedza do Galilei, tam go zobaczycie, jak wam powiedział.8 A one wyszedłszy, uciekły z grobu, albowiem zdjęło je drżenie i przestrach; i nikomu nic nie powiedziały, bo się bały. CHRYSTUS UKAZUJE SIĘ MAGDALENIE.9 Wstawszy zaś raniutko pierwszego dnia tygodnia, ukazał się najpierw Marii Magdalenie, z której był wyrzucił siedmiu czartów.10 Ona poszedłszy, opowiedziała tym, którzy z nim bywali, smutnym i płaczącym.11 A oni usłyszawszy, że żyje i był widziany przez nią, nie uwierzyli. UKAZUJE SIĘ UCZNIOM I APOSTOŁOM.12 Potem zaś dwom z nich idącym do wsi, ukazał się w drodze w innej postaci.13 A oni przyszedłszy, opowiedzieli innym; ale i tym nie uwierzyli.14 Na koniec ukazał się owym jedenastu siedzącym u stołu, i wymawiał im niedowiarstwo i zatwardziałość serca, że tym, którzy go widzieli, że zmartwychwstał, nie uwierzyli.15 I rzekł im: Idąc na cały świat, opowiadajcie ewangelię wszelkiemu stworzeniu.16 Kto uwierzy i ochrzci się, będzie zbawiony; a kto nie uwierzy, będzie potępiony.17 A za tymi, co uwierzą, te cuda w ślad pójdą: W imię moje czarty będą wyrzucać, nowymi językami będą mówić,18 węże będą brać, i choćby co śmiertelnego pili, szkodzić im nie będzie, na chorych będą kłaść ręce, i dobrze się mieć będą. WNIEBOWSTĄPIENIE.19 Ale Pan Jezus potem, kiedy do nich przemówił, został wzięty do nieba, i siedzi po prawicy Bożej.20 Oni zaś wyszedłszy, przepowiadali wszędzie; a Pan dopomagał, i potwierdzał słowa przez cuda w ślad idące.